Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

biliq; amicitia, animo et voluntate, petitioni- advenerit. Non exigua præterea babenda bus semper suæ R. Majest. et desideriis con est ratio eorum, quæ aliis meis literis conti. cedendis, quoad Ecclesiæ Thesaurus et Au- nentur, concernentia, quæ pro ingenti thetoritas ejus Sanctitati Christi Vicario concessa sauro S. 1). N. habere queat, tam certam Repermittit, vel quoad se extendit, seu possit giæ Majestatis amicitiam, cum ejus Sanctitate extendere; super idq; omnia uberrime pro. constantissime conjunctam futuram in prosmisi, meam etiam salutem, fidem, honorein peris et adversis, in quas etiam partes amicos animamque adstringens. quod omnia ex ipsi- suos omnes pertraxii, et assidue pertrabit: us Regie Majestatis votis, in omne tempus ad Ecclesiæ defensionem, Sanctissimi Domini præstarentur, absq; ulla prorsus occasione aut nostri conservationem, causas omnes suas et scrupulo, ab hujusmodi indulgendis petitioni- actiones dirigens; possentq; hi onines, Rebus digrediendi, adeo quod Regia Majestas, gia Majestate deficiente, in contrarium verti, ex hoc meo asseveranti relatu, bunc propen- et, ut vera loquar, nullum Principem video sum S. 1). N. in se animum perspiciens, mi. in quo S. D. N possit, quam in Regia Mabiq; ejus Sanctitatis nomine, veluti Legato, jestate plenius aut perfectius confidere, vel et Sedis Apostolicæ membro loquenti, firmam, cujus medio Apostolicæ sedis status in pris. certamq; fidem adhibens, periculis omnibus tinam suam dignitatem queat certius restitui, posthabitis, laboribus sumptibusq; spretis, cum absq; ejus subsidio, nisi solus Deus ex nullaq: sui Reyni aut subditorum habita ra- immensa sua bonitate manum citissime aptione, animum adfixit, prorsusg; statutum et ponat, omnino imminucus iri videatur. Quod decretum in omnibus se adjungere, atq; pero si Sanctissimus Dominus noster nunc (quod petuo et constanter cum S. D N. in affectu absit) in his Regiis petitionibus durum se, concurrere, in eoq; certum habeo velle decre- aut difficilem se exhibuerit, mihi certe molesvisseq; perstare, ad mortem usque, nisi for- tissimum est futurum vivere diutius, ob innusan ex eventibus, longe diversis a meo pro- mera mala. quæ inde subsecutura videntur, misso et ejus expectatione, occasio subminis. hoc præsertim firmo, tutoq; Regio subsidio tretur suain Regiam Majestatem ab hoc animi tam ingrate abjecto; hocq; solum, et certum, sui decreto amovendi. Id si illi accideret et salubre remedium videtur cantæ corrigendæ (quod avertat Deus) merito mibi posset ad. calamitati s'iperesse, quo neglecto omnia corscribere perfidiam, levitatem, violationemq; ruant necesse est. Hac autem in re S. D. N. promissionis, quo casu quid inox officii aut sua erga Regiam Majestatem auimi gratituministerii possem Sanctissimo Domino nostro dine comprobata, poterit de illius amicitia et præstare, aut quæ fides in Ecclesiæ rebus niihi conjunctione quæcunq; volet sibi polliceri, haberetur, singulari ejus Sanctitatis pruden. adversus eos omnes, qui ejus Autoritatem aut tiæ judicandum relinquo: nunquam enim dignitatem voluerint oppugnare.

Tandem meo in arbitrio posthac esset, quicquam ali- his causis rationibusq; omnibus in unum concujus momenti hinc efficere, in ejus Sanctitatis gestis, mecum ipse reputans, quam multa commodium, hac nunc in re Regiæ Majestatis gravissimi momenti in hujus conjugii Dissoconcepta spe, aut expectatione frustrata. lutione occurrant, in tanta æquitate justoq;

Est secundo accurate considerandum quan- fundamento posita, ob quæ hæc Dissolutio topere boc negotium Regiæ Majestati intersit, nec possit absq; gravissimo detrimento, nec et quanti sit momenti, uude namque, præter debeat diutius protrahi aut intermitti; videns Conscientiæ Regiæ exonerationem, omnis quoq: quid allegari possit et allegabitur omquoq: Regiæ lineæ, et stemmatis continuatio nino ad Regiæ Majestatis conscientiam coram pendet; huic adnectitur totius Regni fælicitas, Deo purgandum, etiamsi id a S. D. N. neuvel excidium, hic securitas et salus eorum tiqnam admittatur, qnæ in hujusmodi allegaconsistit, qui sub Regis sunt Imperio, et qui tionibus confisa, vereor ne in tanta rerum exullo unquam tempore nascentur in ejus Regno, tremitate constituta, potius quam ingentia qua ex re oriri potest occasio, et fomes tran- inala, quæ hinc apertissime imminent, succe. quillitatis perpetuæ, aut discordir belliq; dant, dicta Regia Najestas ex duobus malis atrocissimi in universum Christianum orbem, minus malum eligat, et soli suæ puræq; con. quæ omnia majoris sunt momenti, et vigilan- scientiæ innitens, id agat, quod nunc tam tius prospicienda qram cujusq ; Principis vel reverenter a Sedis Apostolicæ Authoritate Principissæ gratia, favor et expectatio. exigit, unde Sedis contemptus indies grarior

Tertio, Causa ex se est hujusmodi ut in excresceret, hoc præsertim tempore admodum animam meam spondere ausim, ejus conces- periculoso : quæ omnia surt a S. D. N. sumsionem, futuram non solum in conscientiæ, ma sua prudentia alte consideranda, nullo honorisq; Pontificis exonerationem coram prorsus dubio aut difficultate in re lam gravi Deo et hominibus, sed in Cælis quoq; gra- mature concedenda interjecta; nec eam retam, acceptamq; extituram: In hac deinde tardare debet cujusquam mortalis instantia, re secreta insunt nonnulla, secreto S. D. N. contemplatio vel satisfactio, præsertim quum exponenda, et non credenda literis, quas ob in multis aliis rebus, forsan non tam manifes. causas, morbosq; nonnullos, quibus absq; tis et apparentibus, Sanctitas sua liberalem, remedio Regina laborat, et ob animi etiam facilemq; erga alios se sæpe præstiterit; cui conceptum scrupulum, Regia Majestas nec humillima reverentia præmissa meo nomine potes, nec vult ullo unquain posthac tempore, dicetis, quod hæc loquor tamquam fidele, utea uti, vel ut Uxorem admittere, quodcunque cunq; Ecclesiæ indignum membrum, omnia

excogitans quæ possent in Ecclesiae augmen- commendationem D. V. Reverend dignatum et existimationem cedere, ea etiam ad- bitur intelligere, qualiter quintadecima die movens et consulens ut evitentur, quæ cessura post recessum nostrum a Londino conscen. videantur in contrarium. Quocirca Sanctis. dimus navem, retenti interim in portu ob simo Domino nostro affirmabitis, quod præ- tempestatem Maris et contrarios ventos : missis omnibus tam maximi momenti existen- interim in itinere fui cum Reverendo Dotibus probe consideratis, non veluti Mediator mino Roffen. et disputavimus materia:n aut intercessor, ob privatum illum affectum multum, copiose, et satis prolixe, in præquem tiegia: Majestatis causis, ut mei juris sentia Domini Doctoris Marmeduci, qui iuest, promovendis gero, sed tanquam is qui in tellexit omnia ex utraq; parte ab utroque re tanta et ea tam certa scientia et cognitione, dicta et sæpius replicata ; penes quem auvelim Sanctissimo Domino nostro suadere, ut tem steterit victoria, vel saltem, uter nosquod nunc peiitur omnino concedat, idque trum validins certaverit, D. V. Reverend. suaderem etiam si in hoc Regnum nunquam percipiet ex fideli relatione præfati D. Marvenissem, neq; hic commune quicquam ha- ineduci. Unum certifico D. V. Reverend. berein ; rogoque, precor, et obtestor ejus quod pro uno mediocri Episcopatu desideSanctitatem, ut omni dubio, respect, metüq; rassem quod huic nostræ Disputationi interdeposito, nullo pacto neget aut differat ca fuisset Serenissimus Rex noster et D. V. et concedere aut adnuere, quæ Regia Majestas Regina, pro intelligentia veritatis et pro mourgentissimas ob causas tanta punc animi sol- do disputandi : etenim commendo humiliter licitudine exposcit ; sed his potius benignius D. V Reverend. istum bonum virum, bonum liberaliterq; adnuat, et omnia concedere non servitorem ac diligentum Serenissimæ Regravelur in pleniorem modum qui hujus rei giæ Majestatis et D. V. Reverendiss. Quigratia possit excogitari, compertissimumq; bus me quoq; humillimum ac ex toto desibi sua Sanctitas habeat, se id effecturum, votissimum eorum servum quam humillime quod coram Deo et hominibus justum omnino possum ex toto corde meo semper combabebitur, actissimeque Regiam Majestatem mendo, præstiturus utriq; fideliss. et amandevinciet ad sua Sanctitatis, Ecclesiæ Apos- tiss. obsequium in rebus et negotiis nihi tolicæque Sedis, causasque omnes pro viribus commissis et committendis. Bene valeat jurandas protegendasque, nec ea in re, ulli D. V. Reverendiss. quæ dignabitur tenere labori, sumptui, Regno vel subditis parcet nec me semper in bona gratia Serenissimi ke(si opus fuerit) propriam Personam exponere gis nostri, qui est decus et ornamentum Rerecusabit, in ea opinione constantissime per- giæ Dignitatis. Ex Bononia 20 Jan. 1528. mansara, in eandemque sententiam Gallorum D. V. Reverendiss. Regem et alios confæderatos attrahet, tum

Humillimus Servitor Episcopus pro suæ Sanctitatis et Cardinalium liberati

Staphileus. one, tum pro Sedis Apostolicæ Autboritatis et dignitatis restitutione; et præterquam quum dicta Sanctitas mei bumillimæ suæ XIII.-Ad Campegium, 1528. Creaturæ fidem et existimationem conserva. The Cardinal's Letter to Campegius, taken bit, quo in omnem eventum et necessitatem ea possim bic facilius commodiusq; tractare

from the Druught of it; corrected with his

own hand. quæ in Ecclesiæ commodum, beneficium et securitatem cessura videbuntur, in quæ officia

[Cotton Libr. Vitell. B. 10.] omnem meam industriam, zelum, studiumq;

REVERENDISSIME in Christo Pater, grata adhibebo, hunc quoq; Serenissimum Regem semper huic Regiæ Majestati extiterunt in perpetuum sibi lucrifaciet. Quod si harum Vestræ Reverend. Dominat. officia, sed grarerum rationem non babuerit, vereor ne sit tissimum omnium illud fuit, quod tanta fide futurum in mea potestate, at ullo modo hanc et sedulitate in ipsius promovenda causa ab Regiam Majestatem vel alium ullum Princi. ea fuisse præstitum ex Reverendi Domini pem ad ea adducam, quæ Sanctissimo Domino Jerdonen. sermone cognovit: quam optimi nostro solatio aut subsidio esse possunt. Sed amoris significationem toto pectore amplexaconfido ab ipsius Sanctitate tantam malorum tur, jussitq; ut suis nominibus ingentes ves. occasionem sublatam iri, gratissimo, benig- træ Reverendissimæ D. gratias haberemus : nissimo, liberrimoq; animo, omnia ut petun- Cui ego eo quoq; nomine maxime quoq; tur concessuram esse, nullo objecto impedi- me debere fateor, nulla enim in re magis mento, contradictione aut mora.

obnoxium me sibi potest efficere, quam si totis suis viribus, omni gratia et Authoritate

adnitatur, quo negotium hoc ex Regiæ MaXII.-Romæ Jan. 20, 1528. jestatis sententia quam citissime conficiatur; Staphileus's Letter to the Cardinal, that shews hujusmodi enim est ut nullum gravius possit

how much he was persuaded of the Justice accidere, dilationem nullam patitur, utpote of the King's Cause. The Originai.

quod totius hujus Regni conservationem,

Regiæ sobolis continuationem et ejus animi [Cotton Libr. Vitell. B. 10.) salutem in se contineat: causa quidem maREVERENDISSIME et illustrissime Domine nifestior est quam disputatione egrat, et D mihi colendissime, post humillimam sancuor quam debeat in controversiam ad

trare.

Juci, hanc unam gratiam et nunc primum a ageretur, vel eadem publice priv timve leSede Apostolica votis omnibus petit, et eam gere illa ulli exhiberetur, sed ut hac quasi tum ex rei justitia, tum ex sua in S. D. N. fili. arrha et pignore summæ paternæq: S. D. ali devotione, spem concepit,ut nullo pacto sibi N. erga Regiam Majestatem benevolentiæ persuadeat unquam fieri posse ut sua expec. apud me deposito, quum videat nihil illi tatione frustretur, quam scit vestræ R. D. denegaturum quod petiverit, perspiciata, opera ac pio patrocinio maxime posse juvari. tantum fidei ejus Sanctitatem in me repo

Iterum igitur atq; iterum Reverendissi. suisse, sic mea apud dictam Majestatein mam D. vestram obsecro, ut postquam re- augeatur Authoritas, ut quanquam vires centi et claro hoc testimonio purgavit quic. omnes suas opesq; Apostolicæ Sedis conquid antea in Regiam Majestatem fide servationi et in pristinum statum reparationi sinistre fuerat ad nos delatum, et nostrum sic sponte dicaverit, me tamen suasore et animum sibi touim devinxit, non gravetur consultore omnia in posterum, et in sannunc strenue in hoc Regio promovendo ne- guinis effusionem sit concessura, et effecgotio ad optatum usq; finem perseverare, tura, quæ in jusdem Sedis et suæ Beatituquod ita cor nostrum premit, ut vel proprio dinis securitatem, tranquillitatem et commosanguine id vellemus posse a S. D. N. impe. dum, quaquam ratione cedere poterunt.

Cætera, vestra Reverendissima D. uberius ac distinctius cognoscet ex Reverendo Domino Episcopo Jerdonensi, et ex XV:-The Brieve of Pope Juliues for the Domino Stephano Gardinero intimo men King's Marriuge ; suspected to be firged. servo, et Domino Edwardo Foxo Regio fami

[Cotton Libr. Vitel. B. 12.] liari, quibus rogo ut certissimam in omnibus

Julius Papa Secundus. Dilecte Fili et fidem velit habere. Et fælicissime valeat, dilecta in Christo Filia, salutem et Aposto

licam Benedictionem. Romani Pontificis XIV.--Maii 7, 1528.

præcellens Authoritas concessa sibi desuper The Cardinal's Letter to G. Cussali, desiring a

utitur potestate, prout (personarum, negoDecretal Bull to be sent over.

A Duplicute. Domino conspicit expedire.
liorum et temporum qualitate pensara) id in

Oblatæ nobis (Cotton Libr. Vitell. B. 10.)

nuper pro parte vestra petitionis series conMAGNIFICE Domine Gregori, &c. In- tinebat, quod cum alias tu Filia Catharina, gentem Serenissima Regia Majestas et eg? et tunc in humanis agens quondam Arthurus lætitiam concepimus, quum tum ex Domini Carissimi in Christo Filii nostri Henrici Stephani literis, tum vero ex Domini Foxi Angliæ Regis illustrissimus primogenitus, relatu cognovimus, quanta fide, industria, pro conservandis pacis et amicitiæ nexibus ac vigilantia usi sitis in ejusdem Regiæ et fæderibus inter præfatum Angliæ Regem, Majestatis conficiendo negotio, quem veg. et Carissimum in Christo Filium nostrum trum animum, etsi sæpe antea arduis in re- Ferdinandum Regem, et Carissimam in bus exploratissimum certissimumq; hahere- Christo Filiam nostram Elizabeth. Reginam mus, hoc tamen tam claro testimonio nihil a Catholicos Hispaniarum et Siciliæ, Matrivobis omissum perspicimus, quod votum monium per verba legitime de præsenti connostrum utcunq; juvare potuisset. Cæte- traxeritis, illudque curnali copula consumma. rum quum nonnulla adhuc meo aliorumq; veritis, quia tamen Dominus Arthurus, prole Doctiss. virorum judicio superesse videan. er hujusmodi Matrimonio non suscepta, tur, ad Regiæ Majestatis causam securis- decessit, et hujusmodi vinculum pacis et sime stabiliendam finiendamq; de quibus connexitatis inter præfatos Reges et Regiad D. Stephanum in præsentia perscribo ; nam ita firmiter verisimiliter non perduraret, Vos iterum atq; iterum rogo, ut de illis nisi etiam illud alio affinitatis vinculo confoimpetraodis apud S. D. N. una cum Domino veretur et confirmaretur, ex his et certis aliis Stephano vestram gratiam et Authoritatem, causis, desideratis Matrimonium inter vos quam apud ejus Sanctitatem maximain esse per verba legitime de præsenti contrahere : et audio et gaudeo, pro viribus interponatis, Sed quia desiderium vestrum in præmissis maxiine autem ut in Commissione illa De- adimplere non potestis, Dispensatione Apoeretali a S. D. N. nullis Arbitris seu con- stolica desuper non obtenta, nobis propterea sultoribus admissis concedenda, et secreto humiliter supplicari fecistis, ut vobis proviad me mittenda, omnes vires ingenii, pru- dere in præmissis de Dispensationis gratia dentiæ diligentiæq; vestræ adhibeatis, af- et benignitate Apostolica dignaremur. Nos firmabitisq; et in salutem animamq; meam igitur qui inter singulos Christi fideles, preeidem S. D. N. spondebitis, quod dictam sertim Catholicos Reges et Principes, pacis Bullam seeretissime nullis mortalium oculis et concordiæ amænitatem vigere intensis conspiciendam apud me asservabo, tanta desideriis affectamus, bis et aliis causis ani fide et cautione, ut ne minimum quidem ex mum nostrum moventibus, hujusmodi supea re periculum, vel periculi metum ejus plicationibus inclinati, vobiscum, ut aliquo Sanctitas sit sensura ; non enim eo consilio impedimento affinitatis hujusmodi ex præaut animo eam Commissionem impetrari missis proveniente non obstante Matrimo tam vehementer cupio, ut vel illius vigore nium inter vos contrahere, et in eo postquam ullius processus aut aliud præterea quicquid contractum fuerit, remanere, libere et licite

et

valeatis, Authoritate Apostolica per præ- Novemb. datis Bononiam ad Equitem fratrem septes Dispensamus ; et quatenus forsan pervenisset, neq; ipse tunc posset præ debijam Matrimonium inter vos de facto publice litate properatis itineribus Romam venire, ne vel clandestine contraxeritis, ac carnali co- ad eam rem longioris temporis moram interpula consummaveritis, vos et quemlibet ves. poneret, misit per dispositos equos D. Vincen. truin ab excessa hujusmodi, ac Excoinmuni. tium Cassalium fratrem nostrum patruelem, cationis sententia quam propterea incurris. volens ipsum statim subsequi ; venit igitur tis, eadem Authoritate absolvimus, ac etiam D. Vincentius Cassalius. At ego Vestræ Do. vobiscum ut in hujusmodi Matrimonio sic de minationis Reverendissimæ literis lectis ac facto contracto remanere, seu illud de novo perpensis, S. D. N. adivi, et ea quæ D. V. contrahere, inter vos libere et licite valeatis, Reverendissima scripserat, diligenter ejus similiter Dispensamus, prolem ex hujusmodi Sanctitati exposui, ipsasq; etiam literas re. Matrimonio sive contracto sive contrahendo citavi, quæ prudentissime et efficacissime suscipiendam legitimam decernendo. Vo- omnia explicabant. Atq; hujusmodi verbis lumus autem, si hujusmodi Matrimonium de sum loquutus. facto contraxistis, Confessor, per vos Nou locus hic nec tempus postulat, Beatisquemlibet vestrum eligendus, pænitentiam, sime Pater, ut ego nunc commemorem, quanto quam adimplere teneamini, propterea vobis amore, quanto animi affectu, quibusq; ofhciis injungat. Dat. Romæ apud Sanctum Pe- illa Regia Majestas Apostolicam Sedem trum sub annulo Piscatoris, die 26 Decemb. Sanctitatemq; Vestram sit ubique omni tem. millesimo quingentesimo tertio. Pont. nos- pore prosequuta, quantaq; observantia et tri Anno primo.

SIGISMUNDUS. fide Reverendissimus Dominus Eboracen.

semper coluerit; nec recensendum hic videXVI.--A part of the Cardinal's Letter to G.

tur, quot labores, quot incommoda subiverint,

quæ officia, quas multoties impensas effeceCassali, desiring leave to shew the Decretal Bull to some of the King's Council. A Du- tianam Religionem, et Catholicam Fidem

rint, quærentes Ecclesiasticum statum, Chrisplicate.

protegere ac conservare : Nec vestra Sancti. [Cotton Libr. Vitel. B. 10.) tas ignorare debet, quibus laboribus, quantis Illud igitur video maxime necessarium precibus, quot tabellariis, quot oratoribus superesse ut Decretalis Bulla, quam Reve- missis, quot non dicam literis, sed voluminirendissimus Dominus Legatus secum defert, bus conscriptis, post inulta insuper Jurisperisecreto legenda exhibeatur nonnullis ex Re- torum consilia, tum ex Anglia allata, tum gis Consultoribus, eo quidem consilio, non ut hic etiam formata, fuerit tandem a vestra in judicium proferatur, vel ad causam defini- Sanctitate impetratum, ut res eo, quo fuit endam adbibeatur, sed solum ut perspicientes pacto, componeretur : Qua ratione Regiæ illi, quorum prudentia et Autoritas non parva Majestatis desiderio indulgebatur, et Beatiest, nihil a me fuisse omissuin, quod causam tudinis vestræ honori ac conscientiæ justiRegis possit securissimam reddere, omniaq; tiæq; et æquitati consulebatur: At nunc fuisse a S. D.N. concessa, quæ in cauæ fir- Sanctitas Vestra animadvertit illos, præter mamentum ullo pacto queant excogitari fa- omnium nostrum spem et opinionem, omni cilius, ubi Regiæ Majestatis securitati, Reg- auxilio penitus esse destitutos : Reverendiss. ni quieti, et perpetuo totius rei stabilimento Campegius non modo non ostendit, se adeo undiq; consultum viderint, in sententiam urgentibus precibus Serenissimi Regis obtemnostram deveniant, summaq; cum diligentia perare velle, sed ut primum ad Colloquium in Autoritate Apostolica ad Dei gloriam venit, rem totam pervertit, Regiam Majestaconjuncta rectissime absolvantur. Proinde, tem a Divortio dissuasit, perinde ac si ei Domine Gregori, iterum atq; iterum vos Legatio demandata fuerit, ut Serenissimo impense rogo, quod ad S. D. N. genua de- Regi ex parte Reginæ persuadere debeat, ut voluti ejus Beatitudinem meo nomine obse- se a Divortio abstineat, adeo ut non possit crelis, ut boc reliquum meæ fidei meæq; Regia Majestas stimulum hunc Conscientiæ dexteritati de Bulla Decretali ostendenda ex suo pectore evellere, semperq; in ea committere velit, quam rem sic moderabor, mentis perturbatione illi sit permanendum, ut nullum prorsus periculum, nullum dam- ut omnibus horis cogitet successorem sui num, nullum odium queat unquain sibi, vel Regni ex suo sanguine defuturum. Neq; Sedi Apostolicæ provenire ; hocq; tam in. adhuc Reverendissimus Campegius ullam stanter precor, ut pro salute mea conser- significationem dedit, velle se ad id exequenvanda petere queam ardentius nihil. dum descendere, quod priore illa generali

Commissione continetur ; verum, quod pejus XVII.- John Cassali's letter about a Confer- cretalis in hac causa Regia impetrata fuerit,

etiam est, quum multis precibus Bulla Deence he had with the Pope. An Originul. Reverendissime ac Illustrissime Dumine D. mi promiseritq; Vestra Sanctitas se permissuColendissime, &c.

rum ut Serenissimo Regi ac Reverendiss.

D. Eboracen. ostenderetur, ut eoruin manibus [Cotton Libr. Vitell. B. 10.)

crederetur, quam ipsi aliquibus ex SecretissiQUUM Tabellarius D. Vestræ Reveren- mis Consiliariis ostenderent, ut Serenissimus dissimæ cum ejus mandatis literisq; die 2. Rex de totius negotii æquilate instruction

[ocr errors]

fieret, noluit Reverendissimus Camprgins træ Sanctitatis culpa in illo Regno orirentur: eam credere Serenissimo Regi, aut Reveren- Regia enim Majestas male a l'estra Beati!udissimo Domino Eboracen. suo in ea causa dine tractata, injuria, et ignominia affecta, Collegæ. Cur autem velit l'estra Sanctitas studium et voluntatem, quam semper optiRegiam Majestatem in eam spem adduxisse, mam in Sedem Apostolicam habuit, in conut deinde hoc pacto illam frustretur ac delu. trariam partem convertere posset, hoc est dat. Tunc S. D. N. injecta in meum bra- Dominationi Vestræ tolo pectore considechium manu, me ulterius loqui prohibuit, se randum. Esto quod de hujus negotiiæquitate ira accensum non abscondens, dixit, Non disceptatum non sit, concedamus euani banc parum sibi de D. V. Reverendissima con rem malam, et mali exempli futuram (quod querendum esse, atque sub ejus fide se decep- quidem secus esse judicaverunt omnes) ao tum esse ; Bullam Decretalem dedisse, ut non Vestra Sanctitas novit pleraq; quæ non tantum Regi ostenderetur, concremareturq; bona sunt præferri ponnunquam a pobis statini: ad hoc me (inquit) multis ille mag. solere, ne pejora patiamur; atq; hoc tum nisque precibus protraxit, ostendens, si id aliis in rebus, tuin iinprimis hæresium evitannon daretur, manifestam suæ saluti ruinam darum causa providendum est, quas videmus, impendere; nunc autem eam Bullam, quæ quum semel altiores radices pgerint, non debuit esse Secretissima, vult divulgare, posse amplius extirpari : atq; ibi ad illius neq; unquam se promisisse concessurum ut pedes genibus flexis, eam precibus omnibus Consiliariis ostendatur : literas (inquit) ipsas sum obtestatus, ut ainicitiam potentissimi Reverendissimi Eboracen. proferre possum, Regis conservare, observantiam Dominaquibus id tantum, quod dixi, petit, et ipsum tionis Vestræ Reverendissimæ erga ejus

qnitem Cassalium testem volo, quod Domi. Sanctitatem, nostramq; servitutem respicere nus Stephanus Gardinerus et ipse nil aliud a vellet; relicta namq: Regiæ Majestatis me postulaverunt, nec si postulassent, quic- amicitia, religionis imminutio subsequeretur, quam amplius obtinuissent; atq; utinam et Regni illius a tam antiqua cum Sede aliter rem petissent, eam namq; facile de- A postolica conjunctione dissolutio, ac Dominegassem, nec ad hanc pænitentiam venissem, nationis Vestræ Reverendissimæ gratia et ex qua vel unius digiti jactura (modo fieri Autoritas apud Sereniss. Regem non suo possit) quod factum fuit revocarem, video merito deficeret ejusq; fortasse salus perienim quantum mali ex eo mibi subeundum clicaretur; Nos autem qui semper Beatitu. sit. Quum S. D. N. hæc et similia contra dini Vestræ in servivimus, pro qua tot bonis suum morem dixisset, ego in eam sententiam officiis functi sumus, et tantum operæ perfeci. subsequutus, sciendum esse, quod D. V. Re- mus, ad integram amicitiam inter Regiam verendissima pelit, non esse ab eo, quod Majestatem et Vestram Sanctitatem conserejus Sanctitas constitutum fuisse dicit alie. vandam, in medio nostrarum actionum, Regnum, nec D. V. Reverendissima banc rem vi illius damna et calamitatem, nostramq; divulgari velle, ant secunduin eam Builam certissimam ruinam conspiceremus. Ad hæc sententiam ferri: Cæterum Regiæ Majes- S. D. N. et brachiorunu et totius corporis tati et sibi tradi, ut possent aliquibus fide- agitatione, animum commotum ostendens, lioribus carioribusq; Consiliariis ostendere, l'olo (inquit) ego ruinam, quæ mihi modo ut ipsi de re tota fiant instructiores, quod immineat considerare, et idipsum quod feci perinde arcanum erit, ac si in nullius valde me angit; Si bæreses, vel alia mala notitiam devenisset. An non (inquam) oritura sunt, quænam in eo mea culpa erit, Sanctitas Vestra plerosq; habet, quibus satis meæ conscientiæ fuerit me vacasse quum aliquid arcanum crediderit, putet id culpa, cui essem obnoxius, si boc etiam quod non minus celatum esse, quam si uno tantum nunc ex me petitur concederem : Nec Revepectore contineretur, quod multo magis Sere- rendissimus Dominus Eboracensis, nec vos nissimo Angliæ Regi evenire debet, cui ullam causam de me conquerendi habetis, singuli in suo Regno sunt subjecti, neq; quicquid nunc pollicitus sum præstiti, neq; etiamsi velint, possunt Regi non esse fidelis, aliud unquam, etsi mibi faciendi esset facudsimi: Væ nainq; illis si vel parvo momento tas, Regia Majestas et Reverendissimus Doab illius voluntate recederent, quid boc præ- minus Eboracen. a me petierunt, quod non terea obesse potest? an non sic petitum, sic promptissime concesserin, ut quisq; facile constitulum fuit? quæ ratio Sanctitatem intelligat, quanti eos semper fecerim; ad Vestram propositum mutare cogit? Ibi Pon- aliqua etiam Vestri causa faciliorem me tifex iracundus, et concitatior etiam quam præbui. Cæterum ubi vertitur meæ conscipaulo ante; Haud (inquit) ita fuit constitu- entia integritas omnia posthabenda censeo, tum, nec me latet, quid de ea Bulla facere agant per se ipsi quod volunt, Legatum recogitent et cujusmodi ex eo mihi damnum mittant eo prætextu, quod in causam u.terius redundaturum sit ; firmum igitur illud ha- procedi nolint, et deinceps ut ipsi volent rem beatis, me decrevisse, neq; sententiam muto, conficiant, modo ne me autore injuste quicnolle quicquam amplius hac in re permittere. quam agatur. Tunc ego, Nonne Vestra SancAt ego, nolit (quæso) Vestra Sanctitas sic tities rult, ut ex vigore Commissionis proceex certa animi sententia loqui, ac potius in datur? quod quum velle affirmasset, dixi, bis literis Reverendissimi Domini Eboracen. igitur Reverendissimus Campegius Sanctitaconsideret damna, ruinas, hæreses, quæ l'es- tis Vestræ voluntati adversatur, Divortium

« ZurückWeiter »