Abbildungen der Seite
PDF

ick

XXXIII.-July 1, 1550.

Writings, part to Hierom Molins a Venetian, A Letter from Crook out of Venice, concerning

and factor to Mappheus Bernardus, by the the Opinions of Divines about the Divorce.

hands of your Subject Edmund Herwell, part

directed to Mr. Tuke, whereof I am nothing An Original.

ascertained whether they be exhibited unto (Cotton Libr. Vitell. B. 13.)

your Highness or not, to no little discomfort Please it your Highness to be advertised, unto me; notwithstanding I have reserved a That as this day I obtained the Common seal Copy of all tbings, Letters, and others, and of the University of Padua, in substantial herein enclosed a Bill, specifying by whom and good form ; for all the Doctors were as. and to whom I directed my said Letters, in sembled upon Sunday, and the Case was most humble wise, beseeching your most amongst them solemnly and earnestly dis- Royal Clemency, to ponder my true, sure, puted all Monday, Tuesday, Wednesday, and good endeavours, and not to suffer me to and Thursday, and this present Friday in be destitute of Mony, to my undoing, and the morning again; and thereupon they con- utter loss of your most high Causes here ; for cluded with your Highness, and desired a of my self I have nothing whereby to help Notary to set his Sign and hand unto an In my self. And thus the most Blessed Trinity strument, by Leoricus and Simonetus de- keep and preserve your Highness in his most vised, in corroboration of your Cause, and Royal Estate. At Venice, the first day of thereby to testify that this Instrument was July at night, Anno-30. R. CROOK. their Deed, Device, Act, and Conclusion; and for the more credence to be given to the said lastrument, they caused the Chancellor of the Potestate here to set his Hand and XXXIV.The Judgment of the Universities Seal for the approbation of the Authority of concerning the King's Murriuge; taken from the Notary: A Copy of all the which tbings the Printed Edition of them. London, 1532. I send unto your Highness by this Bearer, in

Censura Facultatis Sacra Theologiæ alma Inost Dumble wise beseeching the same to be

Universitutis Parisiensis. advertised, that the General of the BlackFriers hath giren a Commandment, That no DECANUS et Facultas Sacræ Theologiæ Black-Frier dispute the Pope's Power: Not- alma Universitatis Parisiensis, omnibus, ad withstanding Prior Thomas Oinnibonus pro. quos præsens scriptuin pervenerit, salutem in cureth daily new Subscriptions, and will do eo, qui est vera Salus. Cum nuper suborta till the Brief of contrary Commandment magnæ difficultatis controversia super invalishall come unto his hands.

ditate Matrimonii, inter Serenissimum HenMy fidelity bindeth me to advertise your ricum Octavum Angliæ Regem, Fidei DefenHighness, tbat all Lutherans be utterly against sorem, et Dominum Hiberniæ, ac Illustrissiyour Highness in this Cause, and have let- main Dominam CatharinamAngliæ Reginam, ted as much with their wretched Power, claræ memoriæ Ferdinandi Regis Catholici Malice, without Reason or Authority, as they Filiam contracti, et carnali copula consumcould and might, as well here as in Padua mati, illa etiain nobis Quæstio in justitia et ard Ferrara, where be no small Companies veritate discutienda et examinanda proposita of them. I doubt not but all Christian Uni- fuerat, videlicet, An ducere relictam fratris versities, if they be well handled, will ear- mortui sine liberis sic esset jure divino et nanestly conclude with your Highness. And to turali prohibitum, ut interveniente summi obtain their assent, as well through Italy, Pontificis Dispensatione, non posset fieri lici. France, Almagne, Austrich, Hungary, and tum, ut quis Christianus relictam fratris Scotland. I think it marvellous expedient, for ducat, et habeat in Uxorem ; Nos Decanus et the preferment of this your most bonourable Facultas antedicta, cogitantes, quam esset and high Cause ; As from the Seigniory and pium et sanctum, nec-non debito charitatis, Dominion of Venice towards Rome, and be- et nostræ Professioni consentaneum, ut his, yond Rome, I think there can be no more qui in lege Domini secura, tranquillaq; condone than is done already, albeit, gracious scientia vitam hanc ducere, et transigere cuLord, if that I had in time been sufficiently piant, viam justiciæ ostenderemus, noluimus furnished with Mony. Albeit I have beside tam justis et piis votis deesse. Hinc more this Seal procured unto your Highness an solito, apud ædem S. Mathurini per juramenhundred and len Subscriptions, yet it had been tum convenientes, et solemni Missa cum Innothing in comparison of thai that I might vocatione Spiritus Sancti ob hoc celebrata, easily and would have done; and at this hour nec-non præstito juramento de deliberando I assure your Higbness, that I have neither super præfata quæstione, secundum Deum et Provision nor Mony, and have borrowed an Conscientiam; Post varias et multiplices hundred Crowns, the which also are spent Sessiones, tam apud ædem S. Mathurini, about the getting of this Seal; of the which quam apud Collegium Sorbonæ, ab octava my need, and divers impediments in your Junii usq; ad secundum Julii habitas, et conHighness's Cause here, I bave advertised tinuatas, perscrutatis prins excussisq; quam your Highness by many and sundry Letters, diligentissiine, ac ea qua decuit, reverentia et and with tbe same sent divers Books and Religione, Sacræ Scripturæ Libris eorumq; prodatissimis interpretibus, nec-non Sacro- Scriba præfatæ almæ Universitatis subsignari sanctæ Ecclesiæ generalibus ac Synodalibus fecimus, ejusdemq; Sigillo communiri. Ac. Concilii Decretis et Constitutionibus longo tum in Sacello Beatæ Mariæ Boninuncii Auusu receptis et approbatis : Nos prædicti De- relianensis. Anno Dom. Millesimo quin. canus et Facultas de prædicta Quæstione gentesinio vigesimo nono, die quinto Mensis disserentes, et ad eam respondentes, sequen- Aprilis. tes unaniine judicium et consensum Majoris Censura Facultatum Juris Pontificii et legum partis totius Facultatis, Asseruimus et De

Alma Universitutis Andegavensis. terminavimus, prout et in his scriptis per

e Cum certo abbinc tempore nobis Rector præsentes Asserimus et Determinamus, quod

u et Doctoribus Regentibus in Pontificia et leprædictæ nuptiæ cum Relictis fratrum dece

gum disciplina almæ Universitatis Andegadentium sine liberis, sic naturali jure pariter

vensis sequentes Quæstiones propositæ fue. et divino sunt prohibitæ, ut super talibus

rint, scilicet, Utrum Jure Divino pariter et Matrimoniis contractis, sive contrahendis,

naturali illicitum sit homini Cbristiano ReSummus Pontifex dispensare non possit. In

lic'am fratris sui, etiam absq; liberis, sed cujus nostræ Assertionis et Determinationis

Matrimonio jam consummato defuncti, du. tidem et testimonium, sigillum nostræ Facul

cere Uxorem ? Et an Sumnio Pontifici liceat tatis cum signo nostri Notarii, seu Bedelli

super bujusmodi nuptiis dispensare? Nos præsentibus apponi curavimus. Datum in

præfati Rector et Doctores, post plures ad generali nostra Congregatione per juramen- D

" Disputationem hujusmodi quæstionum, et ve. tum celebrata apud S. Mathurinum. Anno

ritatem comperiendam factas, ex more, Con. Dom. Millesimo quingentesimo trigesimo,

gregationes et Sessiones, postq; varios Juris Mensis vero Julii die secundo.

tam Divini, quam humani locos, qui ad eam Censura Facultatis Decretorum almæ rem pertinere videbantur, discussos, multas Universitaris Parisiensis.

quoq; rationes in utramq; partem adductas IN Nomine Domini Amen. Cum propo- et examinatas, omnibus fideliter consideratis, sita fuisset coram nobis Decano et Collegio et matura deliberatione præhabita, Detini. Coosultissima Facultatis Decretorum Pari- mus neque Divino neque Naturali Jure per. siensis Universitatis Quæstio; An Papa pos. mitti bomini Christiano, etiam cum Sedis sit Dispensare, quod Frater possit in Uxorem Apostolicæ Authoritate seu Dispensatione ducere, sive accipere relictam Fratris sui, super hoc adhibita, Relictam fratris, qui Matrimonio consummato per Fratrem præ- etiam sine liberis post consummatum Matri. mortuum ? Nos Decanus et Collegium præ- monium decesserit, Uxorem accipere vel hafaiæ Facultatis, post multas Disputationes bere. In quorum omnium supradictorum et Argumenta hinc inde super hac materia fidem, præsens publicum Instruinentum a facta ac habita, cum magna et longa libro. Scriba seu Notario præfatæ Alma Universirum, tam divini, quam Pontificii et Civilis, tatis subsignari jussimus, ejusdemq; Univerjurium revolutione consulimus, et dicimus, sitatis Magno Sigillo muniri. Actum in æde Papam non posse in facto proposito dispen- sacra Divi Petri Andegavensi, in Collegic sare. In cujus rei testimonium, has præsen- nostro. Anno Domini Millesimo quingentetes Sigillo nostræ Facultatis, et signo nostri simo tricesimo, die septimo Maii. scribæ primi Bedelli muniri fecimus. Datum Censuru almæ Universitatis Bituricensis. in Congregatione nostra apud Sanctum Jo

Nos cum Decano Theologiæ, Facultas ir. annem Lateranensem, Parisijs die vicesima

Universitate Bituricensi (ut Doctoris Gentertia mensis Maii, Anno Dom. millesimo quingentesimo trigesimo.

tium Pauli exemplo plerisq; locis auspice

mur scriptuin nostrum a precatione) omnibus Censura almæ Universitatis Aurelianensis. dilectis Dei in quibus vocati estis, Lectores Cum abhinc aliquod tempus nobis Collegio Charissimi, quiq; ad quos scribimus, Gratia Doctorum Regentium alma Universitatis vobis et pax a Deo Patre et Domino nostro durelianensis propositæ fuerit, quæ sequun- Jesu Christo. Dum complerentur dies inter tur Quæstiones, videlicet ; Si jure divino li- Octavas Pentecostes, et essemus omnes pariceat fratri Relictam fratris (quam Fratriam ter in eodem loco, corpore et animo congrevocant) accipere Uxorem? ltein et si hoc sit gati, sedentesq; in domo dicti Decani; facta eo jure vetitum, utrum divinæ Legis prohi. est nobis rursus Quæstio eadem, quæ sæpius bitio Pontificali Dispensatione remitii pos- antea, non quidem parva, hunc in modum : sil? Nos prædictum Collegium, post multas An rem faciat illicitam necne, frater acci. ad prædictorum dubiorum Disputationem (de piens Uxorem a præmortuo fratre relictam, more nostro) factas Sessiones et Congrega, consummato etiam Matrimonio ? Tandem tiones, postque Juris tum Divini tum Cano. rei ipsius veritate disquisita et perspecta, nici locos (quod facere potuimus) examina- multo singulorum lahore, et Sacrorum iterata tos, et omnibus mature atque exacte pensatis atq; iterata revolutione codicum, unusquisq ; el consideratis : Definivimus, prædictas nup- nostrum non fascinatus, quo minus veritati tias citra divinæ legis injuriam attentari non obediret, cæpit, prout Spiritus Sanctus dedit, posse, etiamsi summi Pontificis accedat in- suum hoc unum arbitrium eloqui, absq; perdulgentia, vel permissus. In cujus rei testi. sonarum acceptione, in veritate comperi, monium præsens publicum Instrumentum a personas memoratas in Capite Levitici octavo supra decimuin prohibitas esse jure ipso na- humanitate sumpta, mortalium Redempin turaii, authoritate humana minime relaxabili, Deus novum coud.derit Testamentum, sed et velitas, ne invicem Matrimonium contra- ad dubia, quæ in multis emergebant, tollenda hant, quo fit fraternæ turpitudinis abomina- declarandaque contulerit, quæ ad hominun bilis Revelatio. Et hoc nobis signum nostri perfectiouem elucidata nonnibil conferunt; Bedelli Notarii publici, cum Sigillo dictæ nostras partes semper fore duximus hujussupra nostræ Facultatis præsentibus appenso. modi sanctissima Patris æterni documenta Die decimo Junii, Anno vero a Christi Na- sectari, et in rebus arduis ac dubitabilibus, uvitate, Millesimo quingentesimo tricesimo. superno illustratos lumine, nostram ferre senUt autem nostræ scriptionis pes et caput uni tentiam, ubi causa mature consulta, multisq; reddantur formæ, quemadmodum sumus au- hinc inde rationibus, scriptisq; Patrum diluspicati a precatione, ita claudamus illius quo cidata fuerit, nihil quod possumus, in aliquo utimur exemplo. Gratia Domini nostri Jesu temere ferentes. Cum itaq; nos, præstantes Christi, charitas Dei, et communicatio Sancti quidam et clarissimi viri, obnixe rogarint, ut Spiritus sit cum omnibus vobis. Amen. subsequentem casuin maxima diligentia per

scrutaremur, nostrumq; subinde in eum judi. Censura Alina Universitatis Tholosane.

cium ferremus æquissime, soli veritati inuiTRACTABATUR in nostra Tbolosana Aca- tentes, in unum omnes Almæ Universitatis demia perquam difficilis Quæstio, Liceatne hujus Doctores Theologi convenimus, casu fratri cam, quæ jam olim defuncto fratri prius per unumquemq; nostrum sigillatim Cxor fuerat (nullis tamen relictis liberis) in domibus propriis examinato, summaq; solerMatrimonio sibi conjungere ? Accedebat et tia per dies plurimos contracto : Mud una alius scrupulus, qni nos potissimum torque- mox vidimus, exaininavimus, contulimus, ad bat, Si Romanus Pontifex, cui est commissa amussimq; singula quæq; pertractantes pongregis Christiani cura, id sua, quam voca- deravimus, rationes quascunq; contrarias, mus, Dispensatione pernittat, tunc saltem quas fieri posse censuimus, in medium afieliceat? Ad utramq; Quæstionem agitandam rentes atq; solventes, etiam ipsius ReverenDoctores omnes Regentes, qui tunc Tholosæ dissimi D. D. Card. Cajetani, necnon Deuaderati, coegit Rector in Concilium, neque teronomicam Dispensationem de fratris sus. id semel tantum sed etiam iterum : Quippe citando semine, et reliquas tandem omnes existiinavit præcipitari non oportere Consilia, sententias oppositas, quæ ad id negotii facere indigereq; nos tempore, ut aliqnid maturius viderentur. Quæsitum est igitur a nobis, An againus. Demum, cum in unum locum con- ex sela Ecclesiæ institutione vel etiam Jure venissent omnes, tum Sacrarum Literarum Divino prohibitum fuerit, ne quis Relictam a disertissimi Interpretes, tum utriusq ; Cen: fratre sine liberis in Uxorem ducere valeat? suræ Consultissimi, deniq; qui quavis in re Quod si utraq ; lege ne fieri possit, cautum et judicio et oratione viri folicibus ingeniis est ; An quenquam possit Beatissimus Ponnon mediocriter exercitati essent, ac sese Sa- tifex super ejusmodi contrabendo Matrimonio crosanctis Conciliis parere velle, Sanctorumq; dispensare ? Qua diligentissime(ut diximus) Patrum haud quaquam piis animis violanda ac exactissime seorsim palamq; examinata, Decreta imitari jurassent, et unusquisq; suam ac pro viribus nostris, optime discussa Quæsententiam protulisset, atq; in utramq; par- stione, Censemus, Judicamus, dicimus, contem diffuse decertatum esset; tandem in eam stantissime Testamur et indubie affirmamus, Sententiam sic frequentius itum est, ut uno hujusinodi Matrimonium, tales nuptias, tale oinnium ore Alma nostra Universitas animis conjugium borrendum fore, execrabile, detessincerissimis nulloq; fermento vitiatis cen- tandum, viroq; Christiano, immo etiam cuisuerit, Jure Divino pariter et Naturali Uxo- libet infideli prorsus abominabile, esseque a rem relictain fratris sui nemini licere acci. Jure naturæ divino et humano diris päris pere. At postquam id lege eadem non licet, prohibitum. Nec posse Sanctissimum Paresponsum est, non posse Pontificem aliquem pam (qui tamen fere omnia potest ) cui col. ea lege solvere. Nec huic sententiæ refra- latæ sunt a Christo claves Regni Cælorum : gari potest, quod cogeretur olim frater Uxo- Non inquam posse aliqua ex causa super hurem demortui fratris accipere. Nam hoc jusmodi contrabendo Matrimonio, quenquam figura erat, atque umbra futurorum, quæ dispensare. Ad hujus Conclusionis veritaoinnia adveniente luce et veritate Evangelii tem tutandam, omnes in omnia loca et temevanuerunt. Hæc quoniam ita se habent, in pora parati sumus. In quorum fidem has hanc formam redegimus, et per Notarium, scripsimus, almæq; nostræ Universitatis ac qui nobis est a Secretis, signari, sigilliq ; Sacri Venerabilium Theologorum Collegii Siautentici ejusdem nostræ Almæ Universitatis gillo munivimus, solita nostra generali subjussimus Appensione Communiri. Tholosæ. scriptione Signantes. Bononiæ in Ecclesia Kal. Octob. Ann. a Christo nato M. D. XXX. Cathedrali, decima Junii, Anno Dom. M. D.

XXX. sub Divi Clementis 7. Pontificatu.
Censura Facultatis Sacræ Theologia
Universitatis Bononiensis.

Censura Facultalis Sucræ Theologia Alma

Universitatis Petaviensis. Cum Deus Optimus Maximus veterem Legem ad morum vitæque informationem ac TESTANTUR, qui Catholicam fidem asinstitutionem ore suo tradiderit, idemque truunt, Deuri Opumuw Manimum ley is ie

teris præcepta filiis Israel ad exemplar vitæ Universitatis nostræ, ac Sacri Reverendorun ac miorum nostrorum institutionem ore pro- Theologorum Collegii Sigillo solito communiprio tradidisse, eundemq; trabea humanitatis vimus. Datum Paduæ in Ecclesia Hermitarum indutuin, Redeinptorem omnium factum, No- S. Angustini, dieprimo Juli, M.D.XXX. vum Testamentum condidisse, et nedum propter hoc, sed ad dubia quæcunq; emergentia removenda, dilucidandaq; nobis mi- XXSV.- The Judgment of the Lutheran Di. sericorditer condonasse, quæ ad nostri per r ines about the King's Murringe, er MSS. fectionem enucleata fructus uberes conferunt R. Smith, London. et salutares. Nostrum semper fuit eritq;

erita Ex hac Collatione in qua audivimus Ar

. per sæcula (uti Christicolas decet) hujusmodi

gumenta de Controversia Divortii Serenissimi celebratissima Summi Pontificis instituta

et Illustrissimi Regis Angliæ, Franciæ, &c. sectari, et in quibusq; dubitationibus, ac arduis Quæstionibus supernaturali lumine

proposita et diligenter agitata a Reverendo freti, nostrum proferre Judicium, ubi res ipsa

D. D. Edwardo Hereford. Episcopo, D.

Nicolao Archdiacono et D. D. Barnes, inteloptime considerata, multisq; hinc inde de.

leximus Serenissimum Regem maximis et monstrationibus, atq; Patrum Authoritatibus

gravissimis Causis adductum, superatum et mature declarata fuerit, temere quoad possumus nihil omnino judicantes. Cum igitur

conclusum esse, ut in hoc negotio Matrimonii nos, quidam oratores clarissimi, suppliciter

sui faceret quod fecit: Nam hoc manifestum exorarint, ut subsequentem casum diligen

est et negare nemo potest, quod Lex Levit.

tradita Lev. 18. v. 20. probibet ducere fratris tissime perscrutari dignaremur, atq; nostram

Uxorem, &c. sed Divina, naturalis, et moralis ferremus exinde sententiam, soli veritati simpliciter attendentes : Qua ex re omnes

Les est intelligenda tam de vivi quam de

mortui fratris Uxore, et quod contra hanc hujus Almæ Universitatis Doctores Theologi in simul convenimus, re ipsa prius per nos

legem nulla contraria lex fieri aut constitui trum quemlibet particulariter propriis domi, possit, sicut et tota Ecclesia semper hanc bus examinata, summaq; cum solertia enu..

Legem retinuit, et judicavit hujusmodi nup.

tias incestas esse, sicut testantur Synodorum cleata, mox in unum redacti cuncta consi.

Decreta et Sanctissimorum Patrum Clarisderavimus, examinavimus, omniaq; sigillatim

simæ Sententiæ, et bas nuptias prohibent et ponderavimus, Argumenta, quæcunq; con: traria, quæ fieri quoquomodo posse putavi

vocant incestas etiam jura Civilia. Proinde mus, adducentes, atq; integerrime dissol.

et nos sentimus, et hanc Legem de non du

cenda Uxore fratris in omnibus Ecclesiis serventes, necnon Deuteronomicam Dispensa

vandam esse veluti divinam, naturalem, et tionem de Fratris suscitando semine, et reliquas omnes rationes atq; sententias op

moralem Legem ; Nec in nostris Ecclesiis positas, quæ ad id facere videbantur: Quæs.

vellemus dispensare aut permittere, præser

tim ante factum, ut ejusmodi nupriæ contratio igitur talis fuit exposita, An ex sola

herentur, et hanc Doctrinam possimus et Sanctæ Matris Ecclesiæ institutione, vel

volumus Deo volente facile defendere. Ce. etiam de Jure Divino prohibitum fuerit, ne quis Relictam fratris absq; liberis in Uxorem

terum quantuin ad Divortium pertinet, non. ducere valeat? Quod si utrobiq; fieri nequeat

dum sumus plene persuasi ut sententiam cautuin est, An Beatissimus Pontifex super

nostram ferre possimus, an post Contractum

Matrimonium in hoc casu Serenissimi Regis hujusmodi contrahendo Matrimonio quenquam dispensare legitime possit ? Quo exac

debuerit fieri Divortium. Rogamus igitur

Seren. Regem ut æquo animo ferat, differri tissime (ut dictum est) seorsim publiceq; discusso, ac pro viribus dilucidato quæsito,

nostram Sententiam in hac re donec erimus Dicimus, Judicamus, Decernimus, Attesta

certiores. mur, atque veridice Affirmamus, Matrimonium hujusmodi, tale conjugium et tales nuptias nullas esse, immo detestabiles, atque

XXXVI.-An Abstract of the Grounds execrandas Christiano cuilibet esse, propha.

of the Divorce. pas, et, ut scelus abominandas, crudelissimis Written in the beginning, Thomas Cantuarien, pænis, jure naturæ, divino et humano, claris

with his own hand. siine esse prohibitas. Nec Beatissiinum

inum Pontificem, cui claves Regni cælestis a

Articuli er quibus plane admod um demonstratur
Artimus or muih...

Divortium inter Henr. 8. Angliæ
Christo Dei Filio sunt collatæ, ulla ex causa

Regem posse super tali Matrimonio contrahendo

Invictiss. et Serenissiinum Catharinum necesquenquam juridice dispensare. Cum illa, quæ

sario esse faciendum. sunt a Jure Divino prohibita, non subsint ejus

[Cotton Libr. Vesp. B. 5.) potestati, nec in illa gerit vicem Dei, sed 1. AFFINITAS quæ Divino et Naturali Jure solum super ea, quæ sunt commissa jurisdic. impedit ne Matrimonium contrabatur, et tioni hominum. Ad cujus Sententiæ ac contractum dirimit, solo nuptiali fædere inConclusionis veritatem tutandam et ejusdem ducitur. certissimam defensionem, Nos omnes unani- 2. Substantia Matrimonii, verum perfecmes semper et ubique parati sumus. In tumq; conjugium, sola conjugali pactione, et quorum fidem has nostras fecimus, Almæ non carnali copula efficitur.

3. Vir et Uxor solo fædere conjugali, Deo debitum quo Ecclesiæ Romanæ astringeris, imprimis operante, una mens et una caro recte exsolvis? En ante oculos fuos ab ovili fiunt.

errantes in præcipitium labuntur oves, nec 4. Carnalis Copula affinitatem solo Jure illas revocas neque reducis. In conspectu Ecclesiastico repertam inducit.

tuo herbas pergunt pestiferas pascere, nec 5. Affinitas sola Carnis concubitu orta illas prohibes, immo (quod abominabile ext; Sanctione humana solum impedit, ne Matri tuis quasi manibus hujusmodi præbes morti monium contrabatur, et contractum dissolvit. ferum cibum. Te vidente, lupus illas dig.

6. Carnalis Copula Matrimonium neces- pergit, et taces tanquam canis mutus non sario reddit consummatum.

valens latrare. Aspicis simul et Christi et 7. Potest Matrimonium Carnali Copula Ecclesiæ et sedis Apostolicæ mandata, aucconsummari, etiam Uxoris Virginitate irre- toritatem, reverentiamque contemptui ha. cuperabili non amissa.

beri, nec semel unum murmuras verbum 8. Serenissimam Catharinam ab Illustrissi- clanculum saltem, si nolles palam. An igmo Principe Arthuro relictam Virginem non noras ante æterni tribunal judicis bujusmodi fuisse affirmamus.

reatus et culpæ usque ad minimum quadran9. Sereniss. Catharinam ex Judiciis quam tem redditurum te rationem ? num credis, si plurimis attestantibus, et violentam præsump- qua tuo neglectu perierit ovium (pereunt tionem inducentibus, ab eodem Illustrissimo autem multæ) de tuis manibus sanguis earum Principe Arthuro corruptam, atque Matri- exigetur? Quid per os Ezechielis Dominus monium inter eos consummatum fuisse non comminatur, memora et extimesce. Ipse, dubitamus.

inquit, Speculatorem Domini posuit te Deus, 10. Serenissima Catharina, præsumptione si videris gladium venientem, et non insoviolenta bujusmodi constante, Virginitatem nueris buccina, et aliquis perierit, sanguinem suam Juraniento præsertim publico probare ejus de manibus tuis requiram ; hæc dicit nequit.

Dominus. Qualis autem et qualis iniquitatis ii. Judex eandem Serenissimam Cathari- et abominationis gladius in Angliæ Regnum, pam, super ea causa jurare volentem, ad ju- atque oves tuas descenderit, tuo judicio (si ramentum jure quidem admittere non potest. ratione uteris) relinquimus. Perlege illud

12. Henrici octavi Angliæ Regis Invictis. Statutum Regium, si tamen Statutum, si tasini et Serenissimæ Catharinæ prætensum men Regium dici fas est. Nam quomodo Matrimonium, lege Divina et naturali pro- Statutum, quod Statuta Dei et Ecclesiæ dehibente, nullum omnino fuisse neq; esse struit ? Quomodo Regium ? quod Instituta posse Censemus.

peremit? contra illud quod scriptum est, Honor Regis Judicium diligit. Et judica,

venerabilis Frater et Christiane Episcope, ac XXXVII.-A Bull sent to the Arch-Bishop of Catholice Præsul, si justum, si æquum, si a Canterbury, against the Statutes of Provisors. Populo Christiano servari est. Imprimis

per illud execrabile Statutum ita Rex Angliæ [Ex MS. D. Petyti.]

de Ecclesia cum Provisionibus et AdminisMARTINUS Episcopus, Servus Servorum trationibus disponit, quasi Vicarium suum Dei, venerabili Fratri Archiepiscopo Cantua- Christus eum instituisset. Legem condit riensi salutem et Apostolicam Benedictionem. super Ecclesias, beneficia, Clericos et EccleSi quam districto Dei Judicio de commissis siasticum statum, ad se suamq; laicalem tibi ovibus rationem redditurus es, aliquando Curiam nonnullas causas Spirituales et Ecclecogitares, si meminisses et tu quæ pastoralis siasticas jubet introduci; et ut uno verbo conofficii cura esse debet, quantumq; Ecclesiæ cludamus, ita de Clericis statuit, de Ecclesiis Romanæ, a qua dignitatem et auctoritatem et Ecclesiastico Statu, quasi Fcclesiæ claves vendicas, jus atque honorem tueri obligatus in manibus haberet, et non Petro, sed sibi es, in considerationem duceres; profecto hujusmodi cura commissa foret. Præter non usque adeo dormitares neque negligeres: hanc nefandam Dispositionem, vipereas quasSurrexisses jamdudum, et post oves jam longe dam contra Clericos adjecit pænas, quæ ne aberrantes inclamares, ac pro viribus resis- quidem contra Judæos vel Saracenos, per teres iis, qui jura ac privilegia a summo Ec- ullum de Statutis suis, promulgatæ inveniunclesiarum capite omnium Christo, Ecclesiæ tur. Possunt ad Angliæ Regnum cujuslibet Romanæ tradita, sacrilego vel ausu violant generis homines libere proficisci ; soli accepatque contemnunt. Numquid ideo Pontifi- tantes beneficia Auctoritate Summi Pontificis, calis Dignitas tibi commissa est ut hominibus Vicarii Jesu Christi, jubentur exulari, capi, præsis, opes cumules, et quæ tua sunt non incarcerari, omnibusq; bonis exui, executoquæ Jesu Christi quærere debeas? Si id ex- resq; literarum Apostolicarum, Procuratores, istimas vehementer erras, et a Christi inten- Notarii, ac quicunq; alii Censuram seu Protione longe abes, qui cum Beato Petro oves cessum ab Apostolica sede in Regnum mitsuas committeret, nil și aliud nisi ut illas tentes aut deferentes, ultimo supplicio depupasceret indixit, priusque non semel, sed bis tantur, projectiq; extra protectionem Regis ac tertio, an ab eo diligeretur expostulans. exponuntur ab omnibus captivandi. Vide si Fsine hæc in Christum dilectio quam habes ? audita est unquam similis Statuti iniquitas : Estue hoc amare ac pascere ores ? liane Consideret prudentia tua, si Regem aut

« ZurückWeiter »