Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

XXXIII.—July 1, 1550.

Writings, part to Hierom Molins a Venetian, A Letter from Crook out of Venice, concerning and factor to Mappheus Bernardus, by the

the Opinions of Divines about the Divorce. hands of your Subject Edmund Herwell, part An Original.

directed to Mr. Tuke, whereof I am nothing

ascertained whether they be exhibited unto (Cotton Libr. Vitell. B. 13.)

your Highness or not, to no little discomfort Please it your Highness to be advertised, unto me ; notwithstanding I have reserved a That as this day I obtained the Common seal Copy of all things, Letters, and others, and of the University of Padua, in substantial herein enclosed a Bill, specifying by whom and good form ; for all the Doctors were as. and to whom I directed my said Letters, in sembled upon Sunday, and the Case was most humble wise, beseeching your most amongst them solemnly and earnestly dis- Royal Clemency, to ponder my true, sure, puted all Monday, Tuesday, Wednesday, and good endeavours, and not to suffer me to and Thursday, and this present Friday in be destitute of Mony, to my undoing, and the morning again ; and thereupon they con- utter loss of your most high Causes here ; for cluded with your Highness, and desired a of my self I have notbing whereby to help Notary to set his Sign and hand unto an In my self. And thus the most Blessed Trinity strument, by Leordicus and Simonetus de- keep and preserve your Highness in his most vised, in corroboration of your Cause, and Royal Estate. At Venice, the first day of thereby to testify that this Instrument was July at night, Anno—30. R. CROOK. their Deed, Device, Act, and Conclusion; and for the more credence to be given to the said lastrument, they caused the Chancellor of the Potestate here to set his Hand and XXXIV.—The Judgment of the Universities Seal for the approbation of the Authority of concerning the King's Murriage ; taken from the Notary: A Copy of all the which things the Printed Edition of them. London, 1532. I send unto your Highness by this Bearer, in

Censura Facultatis Sacra. Theologiæ alma most bumble wise beseeching the same to be

Universitatis Parisiensis. advertised, that the General of the BlackFriers hath giren a Commandment, That no Decanus et Facultas Sacræ Theologiæ Black-Frier dispute the Pope's Power: Not- alma Universitatis Parisiensis, omnibus, ad withstanding Prior Thomas Oinnibonus pro quos præsens scriptuin pervenerit, salutem in cureth daily new Subscriptions, and will do eo, qui est vera Salus. Cum nuper suborta till the Brief of contrary Commandment magnæ difficultatis controversia super invali. shall come unto his hands.

ditate Matrimonii, inter Serenissimum HenMy fidelity bindeth me to advettise your ricum Octavum Angliæ Regem, Fidei DefenHighness, that all Lutherans be utterly against sorem, et Dominum Hiberniæ, ac Illustrissiyour Highness in this Cause, and have let- mam Dominam Catharinam Angliæ Reginam, ted as much with their wretched Power, claræ memoriæ Ferdinandi Regis Catholici Malice, without Reason or Authority, as they filiam contracti, et carnali copula consumcould and might, as well here as in Padua mati, illa etiain nobis Quæstio in justitia et ard Ferrara, where be no small Companies veritate discutienda et examinanda proposita of them. I doubt not but all Christian Uni- fuerat, videlicet, An ducere relictam fratris versities, if they be well handled, will ear- mortui sine liberis sic esset jure divino et nanestly conclude with your Highness. And to turali prohibitum, ut interveniente summi obtain their assent, as well through Italy, Pontificis Dispensatione, non posset fieri liciFrance, Almagne, Austrich, Hungary, and tum, ut quis Christianus relictam fratris Scotland, I think it marvellous expedient, for ducat, et habeat in Uxorem ; Nos Decanus et the preferment of this your most bonourable Facultas antedicta, cogitantes, quam esset and high Cause ; As from the Seigniory and pium et sanctum, nec-non debito charitatis, Dominion of Venice towards Rome, and be- et nostræ Professioni consentaneum, ut his, yond Rome, I think there can be no more qui in lege Domini secura, tranquillaq; condone than is done already, alheit, gracious scientia vitam hanc ducere, et transigere cuLord, if that I had in time been sufficiently piant, viam justitiæ ostenderemus, noluimus furnished with Mony. Albeit I have beside tam justis ei piis votis deesse. Hinc more this Seal procured unto your Highness an solito, apud ædem S. Mathurini per juramenhundred and ten Subscriptions, yet it had been tum convenientes, et solemni Missa cum Innothing in comparison of thai thai I might vocatione Spiritus Sancti ob hoc celebrata, easily and would have done ; and at this hour nec-non præstito juramento de deliberando I assure your Highness, that I have neither super præfata qnæstione, secundum Deum et Provision nor Mony, and have borrowed an Conscientiam; Post varias et multiplices hundred Crowns, the which also are spent Sessiones, tam apud ædem S. Mathurini, about the getting of this Seal ; of the which quam apud Collegium Sorbonæ, ab octava my need, and divers impediments in your Junii usq; ad secundum Julii habitas, et conHighness's Cause here, I have advertised tinuatas, perscrutatis prins excussisq ; quam your Highness by many and sundry Letters, diligentissiine, ac ea qua decuit, reverentia et and with the same sent divers Books and Religione, Sacræ Scripturæ Libris eorumy ;

probatissimis interpretibus, nec-non Sacro- Scriba præfatæ almæ Universitatis subsignari sanctæ Ecclesiæ generalibus ac Synodalibus fecimus, ejusdemq; Sigillo communiri. AcConcilii Decretis et Constitutionibus longo tum in Sacello Beatæ Mariæ Boninuncii Auusu receptis et approbatis : Nos prædicti De- relianensis. Anno Dom. Millesimo quin. canus ei Facultas de prædicta Quæstione gentesinio vigesimo nono, die quinto Mensis disserentes, et ad eam respondentes, sequen. Aprilis. tes unaniine judicium et consensum Majoris Censura Facultatum Juris Pontificii et legum partis totius Facultatis, Asseruimus et De Alma Universitutis Andegavensis. terminavimus, prout et in his scriptis per

Cum certo abbinc tempore nobis Rector præsentes Asserimus et Determinamus, quod prædictæ nuptiæ cum Relictis fratrum dece. et Doctoribus Regentibus in Pontificia et les dentium sine liberis, sic naturali jure pariter gum disciplina almæ Universitatis Andega. et divino sunt prohibitæ, ut super talibus rint, scilicet, Utrum Jure Divino pariter et

vensis sequentes Quæstiones propositæ fue. Matrimoniis contractis, sive contrahendis, naturali illicitum sit homini Cbristiano ReSummus Pontifex dispensare non possit. In lic am fratris sui, etiam absq; liberis, sed cujus nostræ Assertionis et Determinationis tidem et testimonium, sigillum nostræ Facul Matrimonio jam consummato defuncti, dutatis cum signo nostri Notarii, seu Bedelli cere Uxorem ? Et an Sumnio Pontifici liceat præsentibus apponi curavimus. Datum in super bujusmodi nuptiis dispensare ? Nos generali nostra Congregatione per juramen- præfati Rector et Doctores, post plures ad tum celebrata apud S. Mathurinum. Anno Disputationem hujusmodi quæstionuin, et ve. Dom. Millesimo quingentesimo trigesimo,

ritatem comperiendam factas, ex more, ConMensis vero Julii die secundo.

gregationes et Sessiones, postq; varios Juris

tam Divini, quam humani locos, qui ad eam Censura Facultatis Decretorum almæ

rem pertinere videbantur, discussos, multas Universitaris Parisiensis.

quoq; rationes in utramq; partem adductas IN Nomine Domini Amen. Cum propo- et examinatas, omnibus fideliter consideratis, sita fuisset coram nobis Decano et Collegio et matura deliberatione præhabita, Detini. Coosultissima Facultatis Decretorum Pari- mus neque Divino neque Naturali Jure pero siensis Universitatis Quæstio; An Papa pos. mitti homini Christiano, etiam cum Sedis sit Dispensare, quod Frater possit in Oxorem Apostolicæ Authoritate seu Dispensatione ducere, sive accipere reliciam Fratris sui, super hoc adbibita, Relictam fratris, qui Matrimonio consummato per Fratrem præ- etiam sine liberis post consummatum Mauja mortuum ? Nos Decanus et Collegium præ- monium decesserit, Uxorem accipere vel hafalæ Facultatis, post multas Disputationes bere. In quorum omnium supradictorum et Argumenta binc inde super hac materia fidem, præsens publicum Instrumentum a facta ac habita, cum magna et longa libro. Scriba seu Notario præfatæ Alma Universirum, tam divini, quam Pontificii et Civilis, tatis subsignari jussimus, ejusdemq; Univerjurium revolutione consulimus, et dicimus, sitatis Magno Sigillo muniri. Actum in æde Papam non posse in facto proposito dispen- sacra Divi Petri Andegavensi, in Collegic

In cujus rei testimonium, bas præsen- nostro. Anno Domini Millesimo quingentetes Sigillo nostræ Facultatis, et signo nostri simo tricesimo, die septimo Maii. scribæ primi Bedelli muniri fecimus. Datum

Censuru almæ Universitatis Bituricensis. in Congregatione nostra apud Sanctum Jo. annem Lateranensem, Parisijs die vicesima Nos cum Decano Theologiæ, Facultas ir. tertia mensis Maii, Anno Dom. millesimo Universitate Bituricensi (ui Doctoris Genquingentesimo trigesimo.

tium Pauli exemplo plerisq; locis auspice

mur scriptum nostrum a precatione) omnibus Censura almæ Universitatis Aurelianensis.

dilectis Dei in quibus vocati estis, Lectores Cum abhinc aliquod tempus nobis Collegio Charissimi, quiq; ad quos scribimus, Gratia Doctorum Regentium almæ Universitatis vobis et pax a Deo Patre et Domino nostro durelianensis propositæ fuerit, quæ sequun- Jesu Christo. Dum complerentur dies inter tur Quæstiones, videlicet ; Si jure divino li- Octavas Pentecostes, et essemus omnes parıceat fratri Relictam fratris (quam Fratriam ter in eodem loco, corpore et animo congrevocant) accipere Uxorem? liein et si hoc sit gati, sedentesq; in domo dicti Decani; facta eo jure vetitum, utrum divinæ Legis prohic est nobis rursus Quæstio eadem, quæ sæpius bitio Pontificali Dispensatione remitui pos- antea, non quidem parva, hunc in modum : sil? Nos prædictum Collegium, post multas An rem faciat illicitam necne, frater acciad prædictorum dubiorum Disputationem (de piens Uxorem a præmortuo fratre relictam, more nostro) factas Sessiones et Congrega- consummato etiam Matrimonio ? Tandem tiones, postque Juris tum Divini tuin Cano. rei ipsius veritate disquisita et perspecta, nici locos (quod facere potuimus) examina- multo singulorum lahore, et Sacrorum iterata tos, et omnibus mature atque exacte pensatis atq; iterata revolutione codicum, unusquisq; et consideratis : Definivimus, prædictas nup- nostrum uon fascinatis, quo minus veritati tias citra divinæ legis injuriam attentari non obediret, cæpit, prout Spiritus Sanctus dedit, posse, etiamsi summi Pontificis accedat in. suum hoc unum arbitrium eloqui, absq; perdulgentia, vel permissus. In cujus rei testi- sonarum acceptione, in veritate comperi, monium præsens publicum Instrumentum a personas memoratas in Capite Levitici octavo

sare.

supra decimuin prohibitas esse jure ipso na- humanitate sumpta, mortalium Redempini turaii, authoritate humana minime relaxabili, Deus novum coud.derit Testamentum, sed et veritas, ne invicem Matrimonium contra- ad dubia, quæ in multis emergebant, tollenda hant, quo fit fraternæ turpitudinis abomina- declarandaque contulerit, quæ ad hominun bilis Revelatio. Et hoc nobis signum nostri perfectiouem elucidata nonnihil conferunt; Bedelli Notarii publici, cum Sigillo dictæ nostras partes semper fore duximus hujussupra nostræ Facultatis præsentibus appenso. modi sanctissima Patris æterni documenta Die decimo Junii, Anno vero a Christi Na- sectari, et in rebus arduis ac dubitabilibus, rivitate, Millesimo quingentesimo tricesimo. superno illustratos lumine, nostram ferre senUt autem nostræ scriptionis pes et caput uni tentiam, ubi causa mature consulta, multisq; reddantur formæ, quemadmodum sumus au- hinc inde rationibus, scriptisq; Patrum diluspicati a precatione, ita claudamus illius quo cidata fuerit, nibil quod possumus, in aliquo utimur exemplo. Gratia Domini nostri Jesu temere ferentes. Cum itaq; nos, præstantes Christi, charitas Dei, et communicatio Sancti quidam et clarissimi viri, obnixe rogarint, ut Spiritus sit cum omnibus vobis. Amen. subsequentem casuan maxima diligentia perCensura Alina Universitatis Tholosana.

scrutaremur, nostrumq; subinde in eum judi.

cium ferremus æquissime, soli veritati inuiTractabatur in nostra Tholosana Aca- tentes, in unum omnes Almæ Universitatis demia perquam difficilis Quæstio, Liceatne hujus Doctores Theologi convenimus, casu fratri eam, quæ jam olim defuncto fratri prius per unumquemq; nostrum sigillatim Uxor fuerat (nullis tamen relictis liberis) in domibus propriis examinato, summaq; solerMatrimonio sibi conjungere ? Accedebat et tia per dies plurimos contracto : Mud una alius scrupulus, qni nos potissimum torque- mox vidimus, exaininavimus, contulimus, ad bat, Si Romanus Pontifex, cui est commissa amussimq; singula quæq; pertractantes pon. gregis Christiani cura, id sua, quam voca- deravimus, rationes quascunq; contrarias, mus, Dispensatione perinittat, tunc saltem quas fieri posse censuimus, in medium afieliceat ? Ad utramq; Quæstionem agitandam rentes atq; solventes, etiam ipsius ReverenDoctores omnes Regentes, qui tunc Tholosa dissimi D. D. Card. Cajetani, necnon Deuaderaui, coegit Rector in Concilium, neque teronomicam Dispensationem de fratris susid semel tantum sed etiam iterum : Quippe citando semine, et reliquas tandem omnes existiinavit præcipitari non oportere Consilia, sententias oppositas, quæ ad id negotii facere indigereq; nos tempore, ut aliqnid maturius viderentur. Quæsitum est igitur a nobis, An againus. Demum, cum in unum locum con ex sela Ecclesia institutione vel etiam Jure venissent omnes, tum Sacrarum Literarum Divino prohibitum fuerit, ne quis Relictam a disertissimi Interpretes, tum utriusq; Cen. fratre sine liberis in Uxorem ducere valeat ? suræ Consultissimi, deniq; qui quavis in re Quod si utraq; lege ne fieri possit, cautum et judicio et oratione viri folicibus ingeniis est ; An quenquam possit Beatissimus Ponnon mediocriter exercitati essent, ac sese Sa- tifex super ejusmodi contrahendo Matrimonio crosanctis Conciliis parere velle, Sanctorumq; dispensare ? Qua diligentissime (ut diximus) Patrum haud quaquam piis animis violanda ac exactissime seorsim palamq; examinata, Decreta imitari jurassent, et unusquisq; suam ac pro viribus nostris, optime discussa Quæsententiam protulisset, atq; in utramq; par- stione, Censemus, Judicamus, dicimus, contem diffuse decertatum esset; tandem in eam stantissime Testamur et indubie affirmamus, Sententiam sic frequentius itum est, ut uno hujusinodi Matrimonium, tales nuptias, tale oinnium ore Alma nostra Universitas animis conjugium borrendum fore, execrabile, deressincerissimis nulloq; fermento vitiatis cen- tandum, viroq; Christiano, immo etiam cuisuerit, Jure Divino pariter et Naturali Uxo- libet infideli prorsus abominabile, esseque a rem relictain fratris sui nemini licere acci. Jure naturæ divino et humano diris paris pere. At postquam id lege eadem non licet, prohibitum. Nec posse Sanctissimum Paresponsum est, non posse Pontificem aliquem pam (qui tamen fere omnia potest ) cui colea lege solvere.

Nec huic sententiæ refra- jatæ sunt a Christo claves Regni Cælorum : gari potest, quod cogeretur olim frater Uxo- Non inquam posse aliqua ex causa super burein 'demortui fratris accipere. Nam hoc jusmodi contrabendo Matrimonio, quenquam figura erat, atque umbra futurorum, quæ dispensare. Ad hujus Conclusionis veritaoinnia adveniente luce et veritate Evangelii teni cutandam, omnes in omnia loca et temevanuerunt. Hæc quoniam ita se habent, in pora parati sumus. In quorum fidem has hanc formam redegimus, et per Notarium, scripsimus, almæq; nostræ Universitatis ac qui nobis est a Secretis, signari, sigilliq; Sacri Venerabilium Theologorum Collegii Siautentici ejusdem nostræ Almæ Universitatis gillo munivimus, solita nostra generali subjussimus Appensione Communiri. Tholosa. scriptione Signantes. Bononiæ in Ecclesia Kal. Octob. Ann. a Christo nato M. D. XXX.

Cathedrali, decima Junii, Anno Dom. M. D.

XXX. sub Divi Clementis 7. Pontificatu.
Censura Facultatis Sacræ Theologia
Universitatis Bononiensis.

Censura Facultatis Sucræ Theologia Alme

Universitaris Peturiensis. Cum Deus Optimus Maximus veterem Legem ad morum vitæque informationem ac TESTANTUR, qui Catholicam fidem asinstitutionem ore suo tradiderit, idemque truunt, Deu i Opumum danimum legis ie

teris præcepta filiis Israel ad exemplar vitæ Universitatis nostræ, ac Sacri Reverendorun ac morum nostrorum institutionem ore pro. Theologorum Collegii Sigillo solito communiprio tradidisse, eundemq; trabea humanitatis vimus. Dalu Paduæ in Ecclesia Hermitarum indutum, Redemptorem omnium factum, No. S. Angustini, dieprimo Julii, M.D.XXX. vum Testamentum condidisse, et pedum propter hoc, sed ad dubia quæcunq; emergentia removenda, dilucidandaq; nobis mi. XX.XV.- The Judgment of the Lutheran Die sericorditer condonasse, quæ ad nostri per. rines about the king's Murringe, es MSS. fectionem enucleata fructus uberes conferunt R. Sinith, London. el salutares. Nostrum semper fuit eritq; per sæcula (uti Christicolas decet) hujusmodi

Ex hac Collatione in qua audivimus Arcelebratissima Summi Pontificis instituta gumenta de Controversia Divortii Serenissimi sectari, et in quibusq; dubitationibus, ac

et Illustrissimi Regis Angliæ, Franciæ, &c. arduis Quæstionibus supernaturali lumine proposita et diligenter agitata a Reverendo freti, nostrum proferre Judicium, ubi res ipsa Nicolao Archdiacono et D. D. Barnes, intel

D. D. Edwardo Hereford. Episcopo, D. optime considerata, multisq; hinc inde de.

leximus Serenissimum Regem maximis et monstrationibus, atq; Patrum Authoritatibus mature declarata fuerit, temere quoad possu- conclusum esse, ut in hoc negotio Matrimonii

gravissimis Causis adductum, superatum et mus nihil omnino judicantes. Cum igitur nos, quidam oratores clarissimi, suppliciter

sui faceret quod fecit: Nam hoc manifestum exorarint, ut subsequentem casum diligen- tradita Lev. 18. v. 20. prohibet ducere fratris

est et negare nemo potest, quod Lex Levit. tissime perscrutari dignaremur, atq; nostram Uxorem, &c. sed Divina, naturalis, et moralis ferremus exinde sententiam, soli veritati simpliciter attendentes : Qua ex re omnes nortui fratris Uxore, et quod contra hanc

Lex est intelligenda tam de vivi quam de hujus Almæ Universitatis Doctores Theologi legem nulla contraria lex fieri aut constitui in simul convenimus, re ipsa prius per nostrum quemlibet particulariter propriis domi- possit, sicut et tota Ecclesia semper hanc bus examinata, summaq; cum solertia enu. Legem retinuit, et judicavit hujusmodi nupcleata, inox in unum redacti cuncta consi- tias incestas esse, sicut testantur Synodorun

Decreta et Sanctissimorum Patrum Clarisdesavimus, examinavimus, omniaq; sigillatim simæ Sententiæ, et bas nuptias prohibent et ponderavimus, Argumenta, quæcunq; contraria, quæ fieri quoquomodo posse putavi

vocant incestas etiam jura Civilia. Proinde mus, adducentes, atq; integerrime dissol.

et nos sentimus, et hanc Legem de non du

cenda Uxore fratris in omnibus Ecclesiis serventes, necnon Deuteronomicam Dispensationem de Fratris suscitando semine, et

vandam esse veluti divinam, naturalem, et reliquas omnes rationes atq; sententias op- vellemus dispensare aut permittere, præser

moralem Legem ; Nec in nostris Ecclesiis positas, quæ ad id facere videbantur : Quæstim ante factum, ut ejusmodi nup.iæ contratio igitur talis fuit exposita, An ex sola Sanctæ Matris Ecclesiæ institutione, vel berentur, et hanc Doctrinam possumus et

volumus Deo volente facile defendere. Ce. etiam de Jure Divino prohibitum fuerit, ne quis Relictam fratris absq; liberis in Uxorem terum quantum ad Divortium pertinet. non. ducere valeat? Quod si utrobiq; fieri

dum sumus plene persuasi ut sententiam

nequeat cautuin est, An Beatissimus Pontifex super Matrimonium in hoc casu Serenissimi Regis

nostram ferre possimus, An post Contractum hujusmodi contrahendo Matrimonio quen- debuerit fieri Divortium. Rogamus igitur quam dispensare legitime possit? Quo exac- Seren. Regem ut æquo animo ferat, differri tissime (ut dictum est) seorsim publiceq;

nostram Sententiam in hac re donec erimus discusso, ac pro viribus dilucidato quæsito, Dicimus, Judicamus, Decernimus, Attesta

certiores. mur, atque veridice Affirmamus, Matrimomium hujusmodi, tale conjugium et tales naptias nullas esse, immo detestabiles, atque

XXXVI.-An Abstract of the Grounds execrandas Christiano cuilibet esse, propha

of the Divorce. pas, el, ut scelus abominandas, crudelissimis Written in the beginning, Thomas Cantuarien, pænis, jure naturæ, divino et humano, claris

with his own hand. sime esse prohibitas. Nec Beatissiinum Pontificem, cui claves Regni cælestis a

Articuli er quibus plane admodum demonstratur

Divortium inter Henr. 8. Angliæ Regem Christo Dei Filio sunt collatæ, ulla ex causa

Invictiss. et Serenissiinum Catharinum necesposse super tali Matrimonio contrahendo

surio esse faciendum. quenquam juridice dispensare. Cum illa, quæ sunt a Jure Divino prohibita, non subsint ejus

[Cotton Libr. Vesp. B. 5.) potestati, nec in illa gerit vicem Dei, sed 1. AFFINITAS quæ Divino et Naturali Jure solum super ea, quæ sunt commissa jurisdic. impedit ne Matrimonium contrabatur, et tioni hominum. Ad cujus Sententiæ ac contractum dirimit, solo nuptiali fædere inConclusionis veritatem tutandam et ejusdem ducitur. certissimam defensionem, Nos omnes unani 2. Substantia Matrimonii, verum perfecmes semper et ubique parati sumus. In tumq; conjugium, sola conjugali pactione, et quorum fidem bas nostras fecimus, Almæ non carnali copula efficitur.

3. Vir et Uxor solo fædere conjugali, Deo debitum quo Ecclesiæ Romanæ astringeris, imprimis operante, una mens et una caro recte exsolvis? En ante oculos fuos ab ovili fiunt.

errantes in præcipitium labuntur oves, nec 4. Carnalis Copula affinitatem solo Jure illas revocas neque reducis. In conspectu Ecclesiastico repertam inducit.

tuo herbas pergunt pestiferas pascere, nec 5. Affinitas sola Carnis concubitu orta illas prohibes, immo (quod abominabile est ) Sanctione humana solum impedit, ne Matri tuis quasi manibus hujusmodi præbes mortimonium contrabatur, et contractum dissolvit. ferum cibum. Te vidente, lupus illas dis

6. Carnalis Copula Matrimonium neces- pergit, et taces tanquam canis mutus non sario reddit consummatum.

valens latrare. Aspicis simul et Christi et 7. Potest Matrimonium Carnali Copula Ecclesiæ et sedis Apostolicæ mandata, aucconsummari, etiam Uxoris Virginitate irre- toritatem, reverentiamque contemptui hacuperabili non amissa.

beri, nec semel unum murmuras verbum, 8. Serenissimam Catharinam ab Illustrissi- clanculum saltem, si nolles palam. An igmo Principe Arthuro relictam Virginem non noras ante æterni tribunal judicis hujusmodi fuisse affirmamus.

reatus et culpæ usque ad minimum quadran9. Sereniss. Catharinam ex Judiciis quam tem redditurum te rationem ? pum credis, si plurimis attestantibus, et violentam præsump- qua tuo neglectu perierit ovium (pereunt iionem inducentibus, ab eodem Illustrissimo autem multæ ) de tuis manibus sanguis earum Principe Arthuro corruptam, atque Matri- exigetur? Quid per os Ezechielis Dominus monium inter eos consummatum fuisse non comminatur, memora et extimesce. Ipse, dubitamus.

inquit, Speculatorem Domini posuit te Deus, 10. Serenissima Catharina, præsumptione si videris gladium venientem, et non insoviolenta bujusmodi constante, Virginitatem nueris buccina, et aliquis perierit, sanguinem suam Juraniento præsertim publico probare ejus de manibus tuis requiram; hæc dicit nequit.

Dominus. Qualis autem et qualis iniquitatis ii. Judex eandem Serenissimam Cathari- et abominationis gladius in Angliæ Regnum, pam, super ea causa jurare volentem, ad ju- atque oves tuas descenderit, tuo judicio (si ramentum jure quidem admittere non potest. ratione uteris) relinquimus. Perlege illud

12. Henrici octavi Angliæ Regis Invictis- Statutum Regium, si tamen Statutum, si tasini et Serenissimæ Catharinæ prætensum men Regium dici fas est. Nam quomodo Matrimonium, lege Divina et naturali pro- Statutum, quod Statuta Dei et Ecclesiæ dehibente, nullum omnino fuisse neq; esse struit ? Quomodo Regium ? quod Instituta posse Censemus.

peremit ? contra illud quod scriptum est, Honor Regis Judicium diligit. Et judica,

venerabilis Frater et Christiane Episcope, ac XXXVII.—A Bull sent to the Arch-Bishop of Catholice Præsul, si justum, si æquum, si a Canterbury, aguinst the Stututes of Provisors. Populo Christiano servari est. Imprimis

per illud execrabile Statutum ita Rex Angliæ [Ex MS. D. Petyti.]

de Ecclesia cum Provisionibus et Adminis. Martinus Episcopus, Servus Servorum trationibus disponit, quasi Vicarium suum Dei, venerabili Fratri Archiepiscopo Cantua- Christus eum instituisset. Legem condit riensi salutem et Apostolicam Benedictionem. super Ecclesias, beneficia, Clericos et EccleSi quam districto Dei Judicio de commissis siasticum statum, ad se suamq; laicalem tibi ovibus rationem redditurus es, aliquando Curiam nonnullas causas Spirituales et Ecclecogitares, si meminisses et tu qua pastoralis siasticas jubet introduci; et ut uno verbo conofficii cura esse debet, quantumq; Ecclesiæ cludamus, ita de Clericis statuit, de Ecclesiis Romanæ, a qua dignitatem et auctoritatem et Ecclesiastico Statu, quasi Fcclesiæ claves vendicas, jus atque honorem tueri obligatus in manibus haberet, et non Petro, sed sibi es, in considerationem duceres; profecto hujusmodi cura commissa foret. Præter non usque adeo dormitares neque negligeres: hanc nefandam Dispositionem, vipereas quas. Surrexisses jamdudum, et post oves jam longe dam contra Clericos adjecit pænas, quæ ne aberrantes inclamares, ac pro viribus resis- quidem contra Judæos vel Saracenos, per teres iis, qui jura ac privilegia a summo Ec- ullum de Statutis suis, promulgatæ inveniunclesiarum capite omnium Christo, Ecclesiæ tur. Possunt ad Augliæ Regnum cujuslibet Romanæ tradita, sacrilego vel ausu violant generis homines libere proficisci ; soli accepatque contemnunt. Numquid ideo Pontifi- tantes beneficia Auctoritate Summi Pontificis, calis Dignitas tibi commissa est ut hominibus Vicarii Jesu Christi, jubentur exulari, capi, præsis, opes cumules, et quæ tua sunt non incarcerari, omnibusq; bonis exui, executoquæ Jesu Christi quærere debeas?. Si id ex. resq; literarum Apostolicarum, Procuratores, istimas vehementer erras, et a Christi inten- Notarii, ac quicunq; alii Censuram seu Protione longe abes, qui cum Beato Petro oves cessum ab Apostolica sede in Regnum mitsuas committeret, nil și aliud nisi ut illas tentes aut deferentes, ultimo supplicio depupasceret indixit, priusque non semel, sed bis tantur, projectiq; extra protectionem Regis ac tertio, an ab eo diligeretur expostulans. exponuntur ab omnibus captivandi. Vide si Esine hæc in Christum dilectio quam habes ? audita est unquam similis Statuti iniquitas : Estue hoc amare ac pascere ores ? ltane Consideret prudentia tua, si Regem aut

« ZurückWeiter »