Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

C

τικών ευλόγως που κατά πάσαν ανισότητα αμφισβητούσι των αρχών και ει γαρ οι μεν βραδείς οι δε ταχείς, ουδέν διά τούτο δεί τους μεν πλείον, τους δ' έλαττον έχειν· αλλ' εν τοίς γυμνικούς αγώσιν ή τούτων διαφορά λαμβάνει την τιμήν: αλλ' εξ ών πόλις συνέστηκεν, εν τούτοις αναγκαίον ποιείσθαι την αμφισβήτησιν. Διόπερ ευλόγως αντιποιούνται της και τιμής οι ευγενείς και ελεύθεροι και πλούσιοι δεϊ 5 γαρ ελευθέρους τείναι και τίμημα φέροντας· ου γαρ αν είη πόλις εξ απόρων πάντων, ώσπερ ουδ' εκ δούλων.

6. Αλλά μην εί δεί τούτων, δήλον ότι και δικαιοσύνης και της πολεμικής αρετής 4. ουδέ γάρ άνευ τούτων οικείσθαι πόλιν δυνατόν πλήν άνευ μεν των προτέρων αδύνατον είναι πόλιν, άνευ δε τούτων, οικείσθαι καλώς. Προς μεν ούν 2 το πόλιν είναι, δόξειεν αν και πάντα ή ένιά γε τούτων ορθώς αμφισβητεϊν, πρός μέντοι ζωήν αγαθών και η παιδεία και η αρετή μάλιστα δικαίως και αν αμφισβητοίησαν , καθάπερ είρηται και πρότερον. 7.

Επει δ' ούτε πάντων ίσον και έχεις δει τους ίσους έν τι μόνον όντας, ούτ' άνισον τους ανίσους καθ' έν, ανάγκη πάσας είναι τας τοιαύτας πολιτείας παρεκβάσεις. Είρηται μεν ούν και πρότερον, ότι διαμφισβητούσι τρόπον τινά

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

C

e

Περί pro της, 1857, L. 8ι. 5, U. 46.

συγγενείς, L. 8ι. 5, U. 46. • Ου pro δεϊ, 1857. Της δικαιοσύνης, pr. 2023. πολιτικής pro πολεμικής, 2025. - «Αρετής δεήσει, 2044 2. • Αναγκαίως pro δικαίως, 1857, 2025, L. 8ι. 5, U. 46. - Αμφισβητήσειαν, Β. 2, Sylb. Cor. 8. Ισων pro ίσον, 2026, C. 161, U. 46, Αld. 1. 2, et pr. 2023.,

1 Tigence. (Voir Bæckh, liv. III, chap. 11, Économ. Polit. des Athén.)

tend pas

le moins du monde, en fait de droits politiques, répartir le pouvoir selon toute espèce d'inégalité : que les uns soient légers à la course et les autres fort lents, ce n'est pas une raison pour qu'ici les uns aient plus et les autres moins, c'est aux jeux gymniques que ces différences - là seront appréciées; ici on ne doit nécessairement mettre en concurrence que les objets qui contribuent à la formation de l'État. Aussi a-t-on raison d'accorder une distinction particulière à la noblesse, à la liberté, à la fortune; car les individus librés et les citoyens qui possèdent le cens légal sont essentiels à l'État, et il n'y aurait point d'État si tous étaient pauvres, non plus que si tous étaient esclaves. A ces premières conditions, il en faut joindre deux autres : la justice et la valeur guerrière, dont l'État ne peut se passer; car si les unes sont indispensables à son existence, les autres le sont à sa prospérité. Tous ces éléments, ou du moins la plupart, peuvent se disputer la vie de la cité; mais c'est surtout, je le répète, à la vertu et à la science de s'attribuer son bonheur.

De plus, comme l'égalité et l'inégalité complètes sont injustés entre des individus qui ne sont égaux ou inégaux entre eux que sur un seul point, tous les gouvernements où l'égalité et l'inégalité sont établies sur ces bases sont corrompus. Nous avons dit plus haut que tous les citoyens ont raison de se croire des droits,

Le réunpai était le revenu net d'a- le système d'impôts réguliers et près dequel on classait les citoyens; permanents. mais les Grecs n'ont jamais comnu IIpòs pèp oủv. Duval, chap. XIII.

2

δικαίως και, απλώς δ' ου πάντες δικαίως οι πλούσιοι μεν, ότι πλείον μετεστι της χώρας αυτοίς· η δε χώρα κοινόν: έτι προς τα συμβόλαια πιστοί μάλλον, ως επιτοπλέον οι δ' ελεύθεροι και ευγενείς, ως εγγύς άλλήλων» πολίται γάρ μάλλον οι γενναιότεροι των αγενών 5. η δ' ευγένεια παρ' εκάστοις οίκοι τίμιος· έτι διότι βελτίoυς είκός τους εκ βελτιόνων ευγένεια γάρ έστιν αρετή γένους.

8. Ομοίως δη • φήσομεν δικαίως και την αρετήν αμφισβητεϊν· κοινωνικήν γάρ αρετήν είναι φαμεν την δικαιοσύνην, ή πάσας αναγκαίον ακολουθείν τας άλλας. Αλλά μεν και οι πλείους προς τους ελάττους και γάρ κρείττους και πλουσιότεροι και βελτίoυς εισίν, ως λαμβανομένων των πλειόνων προς τους ελάττους. Αρ' ούν, ει πάντες είεν εν μιά πόλει, λέγω d οίον ° οίταγαθοί και οι πλούσιοι και ευγενείς, έτι δε πλήθος άλλο τι πολιτικών, πότερον αμφισβήτησις έσται, τίνας άρχειν δεί, ή ουκ έσται;

9. Καθ' εκάστην μεν ούν πολιτείαν των ειρημένων και αναμφισβήτητος η κρίσις, τίνας άρχειν δείτοϊς γαρ κυρίοις διαφέρουσιν αλλήλων· οίον η μεν τώ διά πλουσίων, η δε τώ δια των σπουδαίων ανδρών είναι και των άλλων εκάστη τον αυτόν τρόπον. Αλλ' όμως σκοπούμεν και, όταν περί τον αυτόν ταύθ' υπάρχη και χρόνον, πώς διοριστέον.

• Δε

pro

a Τινα δικαίως πάντες, 2023, 2025, 2026, C. 161, Αld. 1. * Αγεννών, Sch. Cor.

δη, Sch. Cor. – «Λέγων, Αld. 1. δε οmm. Αld. “Οι pro οίον, 1857. τι om. 2023. * Ειρήμενον, Αld. 1. 8 Σκοπούμεν, sic omn. codd. σκοπήσομεν, Sylb. Sch. σκοπώμεν, Cor. – σκοπούσι μεν, Αld. 1. 2. * Υπάρχει, 2023.

1. 2.

mais que tous ont tort de se croire des droits absolus : les riches, parce qu'ils possèdent une plus large part du territoire commun et qu'ils ont ordinairement plus de crédit dans les transactions commerciales : les nobles et les hommes libres, classes fort voisines l'une de l'autre, parce que la noblesse est plus réellement citoyenne que la roture, et que la noblesse est estimée chez tous les peuples, comme devant transmettre aux descendants la vertu des ancêtres, comme étant une vertu de race. Certes, la vertu peut élever aussi la voix; la vertu sociale, c'est la justice, et toutes les autrès ne viennent nécessairement qu'après elle. Enfin la majorité aussi a des prétentions d'opposer à celles de la minorité; car la majorité, dans son ensemble, est plus puissante, plus riche et meilleure que le petit nombre.

Supposons donc la réunion, dans un seul État, d'individus distingués, nobles, riches d'une part, et de l'autre d'une multitude à qui l'on accorde des droits politiques ; pourra-t-on dire sans hésitation à qui doit appartenir la souveraineté ? Dans chacune des constitutions que nous avons énumérées plus haut, cette question n'en peut faire une, puisque leur différence repose précisément sur celle du souverain. Ici la souveraineté est aux riches, là aux citoyens distingués, et ainsi du reste. Voyons cependant ce que l'on doit faire quand toutes ces conditions diverses se rencontrent simultanément dans la

1 Ελεύθεροι και ευγενείς. On ces deux mots. (Voir plus haut, voit ici nettement la différence de liv. I, chap. 11, S 17.)

απορία

10. Ει δη τον αριθμόν ειεν ολίγοι πάμπαν οι την αρετήν έχοντες, τίνα δείb διελεϊν τρόπον; ή το ολίγοι προς το έργον δεί' σκοπεϊν, ει δυνατοί διοικείν την πόλιν, και τοσούτοι το πλήθος, ώστ' είναι πόλιν εξ αυτών; Έστι δ'

τις προς άπαντας τους διαμφισβητούντας περί των πολιτικών τιμών· δόξαιεν γαρ ουδέν 4 λέγειν δίκαιον οι διά τον πλούτον αξιoύντες άρχειν' ομοίως δε και οι κατά γένος: δήλον γάρ ώς εί τις πάλιν είς πλουσιότερος απάντων έστι, δηλον ° ότι κατά το αυτό δίκαιον τούτον άρχειν τον ένα απάντων δεήσει. Ομοίως δε και τον ευγενεία διαφέροντα των αμφισβητούντων δι' ελευθερίαν. . 1. 11. Ταυτό δε τούτ' f ίσως και συμβήσεται και περί τας αριστοκρατίας επί της αρετής : ει γάρ τις εις αμείνων ανήρ είη των άλλων των εν τω πολιτεύματι σπουδαίων όντων, τούτον είναι δεί κύριον κατά ταύτό δίκαιον. Ούκούν ει και το πλήθος είναι γε δεί κύριον, διότι κρείττους εισί των ολίγων καν εις ή πλείους μεν του ενός, ελάττους δε των πολλών, κρείττους ώσι των άλλων, τούτους άν δέοι και κυρίους είναι μάλλον και το πλήθος.

12. Πάντα δη ταύτ' έoικε φανερόν ποιείν, ότι τούτων 1. των όρων ουδείς, ορθός και εστι, καθ' ον αξιoύσιν αυτοί μεν άρχειν, τους δ' άλλους υπό σφών άρχεσθαι πάντας και γαρ

a

4 Αν ουδέν,

e

Ελεν, sic 2023, 2025, 2026, C. 161, Sylb. elev omm. G: Tauch. - Δεϊν, L. 8ι. 5. τον τρόπον, Sylb.

• Η οm, Sch. Cor. sine auctor. ουδέν άν, G. αυ ουδεν, Vet. int. Δήλον ότι omm. Camer. Sch. Cor. -Τούτοις pro τούτ', 2023, Vet. int.

και ίσως om, Vet. int.

Δέη, C, 16ι. Δε pro δη, C. 161. Ορθός, sic 2023, Sch. Ber. :

[ocr errors]
« ZurückWeiter »