Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[graphic]
[ocr errors]

ARGUMF.NTUM.

Superiori epistolae Hcloissae respondet Abaelardus, ac se candide excusat, quod taiito terapore ad illam non scripserit, minime de incuria in eam venisse : sed quod de prudentia , doctrina, pietate, et religione ejus tantum confideret, ut cam vel exliortatione, vel consolatione non indigere credcret. Monet autem ut ad se rescribat, quid sibi exhortationis vel consolationis divinee ab eo rescribi velit: et ipse ejus desiderio faciet salis. Rogat eara, ut tam ipsa quain saccr ejus virginum ac viduarum cboms se apud Deuni precibus juvet, quantas apud ipsum vires oratio maximc uxorum pro viris babeat, luculenter ex scripturarum auctoritate dissercns, et commenioratis prccibus, qnae bactenus in ipso monasterio pro se a sacris feminis /ierent ad Deum singulis lioris canonicis, alias item qua? pro salute absentis fiant instituit. Prseterea rogat ut quocuuque modo vel loeo eum ex bac vita migrare contingeret, defuncti corpus ad paracletense coenobium deferri, ibique sepeliri curaret.

Heloissx dilectissimx sorori sux in Christo Abxlardus fruter ejus in ipso.

Quod post nostram a seculo ad Deum conversiouem nondum tibi aliquid consolalionis vel exhorlationis scripserim, non negligentiae mea? , sed tuae, de qua semper plurimum contido, prudenlia? imputandum est. Non enim eam his indigere credidi , cui abundanter quse1 necessaria sunt divina gratia impertivit ; ut tam verbis quam exemplis errantes valeas docere*, pusillanimes consolari , tepidos exhortari, sicut et facere jam dudum consuevisti, quum sub abbatissa prioratum obtineres. Quod si nunc tanla diligentia tuis provideas filiabus, quanta tunc sororibus, salis esse credimus, utjam omnino superfluam doctrinam vel exhortationem noslram arbitremur. Sin autem bumilitati tuse aliter videtur , et in iis etiam quse ad Deum pertinent magisterio noslro atque scriplis indiges, super his qua? velis scribe mibi, ut ad ipsam rescribam prout Domiuus mihi annuerit. Deo autem gratias, qui gravissimorum et assiduorum periculorum meorum solliciludinem vestris cordibus3 inspirans, affliclionis4 meae participes vos fecit; utorationum suffragio veslrarum divina miseratio me protegat, et velociter Sathanam sub pedibus nostris conterat. Ad hoc autem praicipue Psalterium, quod a me sollicite requisisti, soror in seculo quondam chara , nunc in Christo charissima, mittere maturavi. ln quo videlicet pro nostris magnis el multis excessibus , et quotidiana periculorum meorum instantia5, juge Domino sacrificium immoles orationum. Quantum autem locum apud Deum el sanctos

[ocr errors]

ejus fidelium orationes obtineant, et maxime mulierum pro charissuis, et uxorum pro viris, multa nobis occurrunt lestimonia et exempla. Quod diligenter attendens apostolus1, sine intermissione orare nos admonet. Legimus Dominum iMovsi dixisse5: <c Dimitte me ut irascatur furor meus. » Et Jeremiae' : « Tu vero, » inquit, « INoli orare pro populo hoc, et non obsistas mihi. » Ex quibus videlicet verbis manifeste Dominus ipse profitetur orationes sanctorum quasi quoddam frenum irae ipsius immittere, quo scilicet ipsa coerceatur, ne quantum merita peccanlium exigunt, ipsa in eos sseviat. Utquem ad vindictam justitia quasi spontaneum ducit, amicorum supplicatio fleetat', et tanquam invitum quasi vi quadam retineal1. Sic quippe oranti vel oraturo dicitur6: « Dimitte me, et ne obsistas mihi. » Praecipit Dominus ne oretur pro impiis7. Oral justus, Domino prohibente, et ab ipso impetrat quod postulat, et irati judicis sententiam immutat. Sic quippe de Moyse subjunctuni est8 : « Et placatus factus est Dominus de malignitale quam dixit facere populo suo. » Scriptum est alibi' de universis operibus Dei10: « Dixit, et facla sunt.» Hoc autem loco et dixisse memoratur quod de afflictione populus meruerat, et virtute orationis pneventus", non implesse quod dixerat. Attende itaque quanta sit orationis virtus, si quod jubemur oremus, quando id quod orare prophetam Deus prohibuit, orando tamen obtinuit, et ab eo quod dixerat, eum avertil. Cui et alius propheta dicit" : « Et quum iralus fueris, misericordise recordaberis Audiant id atque advertant principes terreni", qui occasione pnepositae et edictse justitiae suse obstinati magis quamjusti reperiuntur, et se remissos videri erubescunt, si misericordes fiant, et mendaces, si edictum suum mutent, vel quod minus provide statuerunt, non impleant, et si verba rebus emendent. Quos quidem recte dixerim Jephthae comparandos , qui quod stulte voverat stultius adimplens, unicam11 interfecit15. Qui vero ejus membrum fieri cupit16, tunc cum psalmista dicit17 : « Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Misericordia,» sicut scriplum esl18, « judicium exaltat,» atlendens quod alibi Scriptura comminatur,9, « judicium sine misericordia in eum qui misericordiam non facil. » Quod diligenter ipse psalmista considerans *, ad supplicationem uxoris Nabal Carmeli, juramentum quod ex justitia fecerat, de viro ejus scilicet et ipsius domo delenda, per misericordiam cassavit'1. Orationem itaque justitia? praetulit, et quod vir deliquerat, supplicalio uxoris delevit. In quo quidem tibi, soror, exemplum proponitur , et securitas datur, ut si hujus oratio

' Thessul. II, cap. v, v. 17. — * Exod., cap. xxxn , 13 Terrcstres RMS. — " Inserilur sibique charissimam

v. 10. — * Jerem., cap. vn , v. 10. — * Preces fiectant natam RMS. — 15 Judic, cap. n, v. 39. — 11 Qui inse

RMS. — " Retineant RMS. — ' Exod., cap. xxxn, v. 10. ritur malc D. — " Psalm. c, v. I. — " Jacob., cap. n ,

— ' Jerem., cap. vn, v. 10. — ' Exod.. cap. xxxn , v. 13. — " lbid. — 10 Perpendens RMS. — *' Incassnm

v. 14. — " Alicubi RMS. — " Psalm. xxxii, v. 9. — reddidil RMS " Interceptus RMS. — " Habacuc, cap. ui , v. 2. —

[graphic]

apud hominem tantum obtinuit, quid apud Deum tua pro me audeat iiistruaris. Plus quippe Deus, qui pater est noster, filios diligit , quam David feminam supplicantem. Et ille quidem pius et misericors habebatur, sed ipsa pietas et misericordia Deus est. Et quse tunc supplicabal mulier secularis erat et laica , nec ex sanctse devotionis professione Domino copulata'. Quod si ex te minus ad impetrandum sufficias, sanctus qui tecum est tam virginum quam viduarum convenlus, quod per te non potes, obtinebit. Quum enim cliscipulis Verilas dicat*: « Lbi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, ibi sum in medio eoruin ; » et rursum: « Si duo ex vobis consenserint de omni re quam pelierint , fiet illud a Patre meo; » quis non videat quantum apud Deum valeat sanclad congregationis frequens oratio? Si, ut apostolus asserit3, « multum valet oratio justi assidua, » quid de multitudine sanctae congregationis sperandum est ? Nosti, charissima soror, ex bomelia beati Gregorii XXXVIII, quantum suffragium invito seu contradicenti fratri oratio fratrum mature4 attulerit. De quo jam ad exlremuin ducto quanta periculi anxietate miserrima ejus anima laboraret, el quanta desperatione et tsedio vitae fralres ab oratione revocaret, quid ibi diligenter scriptum sit tuam minime latet prudentiam. Atque utinam confidentius te et sanclaruni conventum sororuni ad orationem invitet, ut me scilicet vobis ipse vivum custodiat, perquem, Paulo attestante5, mortuos etiam suos de resurrectione mulieres acceperunt. Si enim Veteris et Evangelici Testamenti paginas revolvas , invenies maxima resuscitationis miracula solis vel maxime feminis exhibita fuisse, pro ipsis vel de ipsis facla. Duos quippe mortuos suscitalos ad supplicaliones maternas V etus commemorat Testamentum, per Eliam scilicet6, et ipsius discipuluni Elisaninr. Evangelium vero triuni tantum mortuorum suscitationem a Domino factam continet, qua;, mulieribus exhibila, maxiine illud quod supra commemolavimus apostolicum dictum rebus suis confirmant8: « Acceperunt mulieres de resurreclione mortuos suos. » Filium quippe viduae ad portam civitatis Nayni suseitatum matri reddidit, ejus compassione compunctus9. Lazarum quoque" amicum suum " ad obsecrationem sororum ejus, Maria; videlicet ac Martha?, suscitavit u. Quo etiam archisynagogi filiae hanc ipsam gratiam ad petitionem patris impendente « mulieres de resurrectione mortuos suos acceperunl,» qiiuin baec videlicet suscitata propriuni de morte receperit corpus, sicut illa? corpora suorum. Et paucis quidem intervenientibus hse facla? sunt resuscitationes. Vit;» v ero DOStrae conservationem multiplex vestrae devotionis oratio facile obtinebit;

' Conjuncla RMS. - ' Mallh , cap. xvm , v. 20. — v. 35. — • Luc. , cap. in. v. 15. - Commuaaiiun,

1 Jacob., cap. v, v. 1«. — * Sic ABC. - Naiura: Edd. vert puterna RMS. — Quippe D. — " tyogatui RMS

praeler Orclliaoam.—5 Hebr., cap. n , v. 35.— "Reg.lll, —" Joann., cap. n , v. 4i. — ,5 Mallli., cap. i\ .

cap. Xvii , v. 17.— ' Reij. IV, cap. iv.— " Hebr., cap. u , v. 25.

quarum tam abstinentia quam continentia Deo sacrata quanto ipsi gratior habetur, tanto ipsum propitiorem inveniet. Etplerique fortassis horum qui suscitati sunt, nec fideles extiterunt, sicut nec vidua pra?dicta', cui non roganti filium Dominus suscitavit, fidelis extitisse legitur. Nos autem invicem non solum fidei colligat integritas, verum etiam ejusdem religionis professio sociat. Ut autem sacrosanctum collegii vestri nunc omittam conventum, in quo plurimarum vir- ' ginum ac viduarum devotio Domino jugiter deservit, ad te unamveniam, cujus apud Deum sanctitatem plurimum non ambigo posse, etqusepotes mihi prsecipue debere, maxime nunc * in tantse adversitatis laboranti disciimine. Memento itaque semper in orationibus tuis ejus, qui' specialiter est tuus, et tanto corifidentius in oratione vigila, quanto idesse tibi recognoscis justius, et obhoc ipsiqui orandus est acceptabilius. Exaudi, obsecro, aure cordis, quod ssepius audisti aure corporis. Scriptum est in Proverbiis'': « Mulier diligens corona est viro suo. » Et rursum5 : « Qui invenit mulierem bonam, invenit bonum, et hauriet jucunditatem a Domino. » Et iterum: « Domus et divitise dantur a parentibus, a Domino autem proprie uxor prudens. » Et in Eccfesiastico*: « Mulieris bonae beatus vir. » Et post pauca1: « Pars bona, mulier bona. » Et juxta auctoritatem apostolicam8, « Sanctificatus est vir infidelis per mulierem fidelem. » Cujusquidem rei experimentum in regno praecipue nostro, id est Francorum, divina specialiter9 exhibuit gratia, quum ad orationem videlicet uxoris magis quam ad sanctorum prsedicalionem ,0, Clodoveo rege ad fidem Christi converso, regnum sic universum divinis legibus mancipaverunt, ut exemplo maxime superiorum ad orationis " instantiam 11 inferiores provocarentur. Ad quam quidem instantiam dominica nos vehementer invitans parabola : « Ille,» inquit13, « siperseveraverit pulsans, dico vobis quia si non dabit ei eo quod amicus illius sit, propter improbitatem ejus surgens dabit ei quotquot habet necessarios. » Ex hac profecto, ut ita dicam, orationis improbitate, sicut supra memini, Moyses divinae justitiae severitatem enervavit", et sententiam immutavit. Nosti, dilectissima, quantuin charitatis affectum praesentia? meae conventus olim vester in oratione solitus sit exhibere. Ad expletionem namque quotidie singularum horarum specialem pro me Domino supplicationem hanc offerre consuevit, ut responso proprio cum versu ejus praemissis et decantalis, preces his et collectam in hunc modum subjungeret: Responsum. « Non me derelinquas, nec discedas a me, Domine". » Versus. « In adjutorium meum semper intende, Domine **. » Preces. « Salvum fac

' Luc, cap. Vii, v. 15.—* Sic D. — JVimc deesl cap.vn, v. 14. — * Prajcipue RMS.—10 Conciones RMS.

in Edit. — * Ex omnibus RMS. — 4 Prov., cap. xn, — " Ad orationis dcsunt in Cod. D perperam. —** Vim

v. 4. — ' Proverb., cap. xvm, v. 2?. — • Eccles., iwfcamRMS.— "Luc, cap.xi, v. 8. — "Exod.,c.*\xn,

cap. xxvi, v. 1. — ' lbid., v. J. — • Corinth. I, v. 14. — '• Psalm. xxxvn, v.S2. — " Psalm. Lxix , v. I.

servum tuum, Deus meus , sperantem in te. Domine, exaudi orationem meam, el clamor meus ad te veniat1. » Oratio*. « Deus, qui per servulum tuum ancillulas tuas in nomine tuo dignatus es aggregare, te qusesumus, ut tam ipsi quam nobis in tua tribuas perseverare' volunlate. Per Dominum , etc. » Nunc autem absenti mihi tauto amplius orationum vestrarum opus est suffragio, quanto majoris anxietate periculi constringor. Supplicando itaque postulo, et postulando supplicb, quatenus praecipue nunc absens experiar quam vera cbaritas vestra erga absentem extiterit, singulis videlicet horis expletis hunc orationis propria; modum adnectens: Responsum. « Nederelinquasme,Dominepateretdominatorvit?e meae, ut non corruam in conspectu adversariorum meorum, ne gaudeat de me inimicus meus*. » Versus. « Apprehende arraaet scutum, etexsurge in adjutorium mihi5, ne gaudeat.» Preces. « Salvum fac servum tuum, Deus meus, speranlem in te. Mitte ei, Domine, auxilium de sancto, et de Sion tuere eum. Esto ei, Domine, turris fortitudinis a facie inimici. Domine, exaudi orationem meam, etclamor meus ad te veniale. » Oratio« Deus, qui per servum tuum ancillulas tuas in nomine tuo dignatus es aggiegaie, te quaesumus, ut eum ab omni adversitate protegas, et ancillis luis incolumem reddas. Per Dominum, etc. » Quod si me Dominus in manibus inimicorum tradiderit, scilicet ut ipsi pnevalentes me interficiant, aut quocunque casu viam imiversa; carnis absens a vobis ingrediar9; cadaver obsecro nostrum ubicunque vel sepultum vel expositum jacuerit, ad cimiterium vestrum deferri faciatis, ubi filiae nostraa9, imo in Christo sorores, sepulcrum nostrum saepius videntes, ad preces pro me Domino fundendas amplius invitentur. Nullura quippe locum animae dolenti de peccatorum suorum errore desolatae tutiorem ac salubriorem arbitror, quam eum qui vero paracleto, id esl consolatori proprie consecratus est, et de ejus nomine specialiter insignitus. Nec Christianae sepulturae locum rectius apud aliquos fideles, quam apud feminas Christo devotas consistere censeo , quae de Domini Jesu Christi sepultura sollicitae10, eam unguentis pretiosis, et praevenerunt et subsecutae sunt, et circa ejus sepulcrum plangentes ", sicut scriptum est11 : « Mulieres sedentes ad monumentum lamentabantur Hentes Dominum. » Primo ibidem de resurrectione ejus angelica apparitione et allocutione sunl consolata;, et statim ipsius resurrectionis gaudia, eo bis eis apparente, percipere merueruut, et manibus contrectare. Illud autem demum super omnia poslulo, ut quae nunc de corporis mei periculo nimia sollicitudine laboratis, tunc praecipue de salute

• Psalm ci, v. 2. — * Oremus MS. Amb. — * Per- MS. Amb. — " Marc, cap. xvi, v. 1 ct seq. — " Plu

leveranlium D perperam. — * Eccli., cap. Xxiii , v. 1 , rimis lacrymis nrgentes RMS. — " Malth., cap. xxvn ,

%. — • Psalm. xxxiv, v. 2. — 0 Psalm. ci, v. 2. — v. 61. ' Oremus MS. Amb. — * Absens vobis D. — 9 Veslros

[graphic]
« ZurückWeiter »